هيچ كمى ندارد و اين آب‌ها اكثر با گوگچه تنگيز گولى افتاده است ، فاصله ميان مغولستان و اوزبكستان است . طول او هشت ماهه 639 راه است و عرض او در بعضى مواضع قياسا ، سى فرسخ باشد . اوزبك چون زمستان شود اين گوگچه تنگيز يخ بندد و از روى يخ مىگذرد و به مغولستان مىآيد . در دو شب و روز به سرعت در روى يخ مىرانند تا بتوانند برآمد و همچنين وقت برگشتن نيز اواخر زمستان به همين سرعت مىروند . اما در اواخر زمستان مخاطره است . بسيارى باشد كه يخ فرو شكند صد و دويست ( 248 ر ) خانه‌وار گاهى بيش و كمتر در ته يخ روند و آب آن شيرين است و آن مقدار آب كه در مىآيد ، بيرون نمىآيد ، آنچه برمىآيد مقدار يكى از اين آب‌ها باشد كه درمىآيد به ازبكستان مىرود اتل نام و به قلزم مىريزد . ديگر از غرايب مغولستان ، ايسيغ‌گول است . آن‌قدر آب كه در گوگچه تنگيز مىريزد قريب به آن در ايسيغ گول نيز مىريزد و ايسيغ گول بيست روزه 640 راه باشد و از هيچ‌جا بدر نمىآيد . اطراف او كوه است و اين همه آب عذب و شيرين و لطيف درمىآيد ، مجرد درآمدن چنان تلخ و شور مىشود كه مطلقا وضو نمىتوان كرد كه اگر در چشم و دهن درآيد سوزش بسيار مىكند و در دهن كيفيت ناخوش عجب مىشود . در غايت صافى و پاكيزگى باشد به نوعى كه بالفرض اگر او را در كاسه چينى گذارند هيچ دردى در ته كاسه ظاهر نمىشود اما آب اطراف وى در غايت لطافت و شيرينى و خرمى « 1 » و رياحين و ازهار و درختان ميوه‌دار و كوه و صحارى آن پر آهو و طيور . در ميان مواضع مغولستان به فسحت و هواى ، جايى كمتر باشد و از تاريخ سنه سته عشر و تسعمايه ، هيچ مغول در مغولستان نتوانست بود از جهت قرغيز به موجباتى كه سابقا مذكور شده . در سنه ثمان و عشرين و تسعمايه در ضبط مغولستان همت عالى نهمت « 2 » خان مصروف شد كه مشروح شود . « 3 » رجوع به اصل حكايت 641 چون همت و الا نهمت خانى هميشه بر دو امر مقصود بوده هر دو نظر سعادت بينش

--> ( 1 ) . نب : خورمى . ( 2 ) . نگ : - عالى نهمت . ( 3 ) . نگ : + فصل شصت و نهم .