ميرزا محمد حيدر دوغلات
184
تاريخ رشيدى ( فارسي )
كنند آن است كه اگر از شخص در وقتى خدمتى در وجود آيد ، آن خدمت او را به انواع كرايم انعامات مقابله فرمايند . عمّم پسر خواهرزادهء يونس خان است ، ابا عن جدّ در سر كار سلاطين و خواقين مغول ، الوس بيگى « 1 » بوده . معنى منصب الوس بيگى در دفتر دويم مسطور است . و از منظوران پدر رشيد خان است ، چنان كه هيچ كس را آنقدر و قيمت نبوده پيش سلطان سعيد خان كه او را ، و « 2 » خدمات او در ملازمت ( 86 پ ) خان بسيار بود ، اول استخلاص اندجان كه ماده پادشاهت « 3 » خان همان شد ، دويم به كاشغر آوردن و سعى در آن به وجود وى بود كه اگر او همراه نبودى ، اميد كاشغر نداشتند و على هذا القياس خان خدمات او را منت داشتى و بارها برشمردى و به مقتصاى آن رعايت « 4 » او كردى . اگر هيچ خدمت به رشيد خان نكردى ، بلكه گناهان كردى ، همين خدمت « 5 » او موجب آن مىشد « 6 » كه از گناه او تجاوز كردى . فكيف كه سبب خلاصى رشيد خان از دست اوزبك « 7 » ، خروج وى در اندجان است « 8 » و علو رفعت و ابتداى « 9 » دولت رشيد خان كه به مغولستان برآمدن بود ، به سعى وى بود . اگر به سخن ميرزا على طغاى و خواجه على بهادر مىبود ، بابا سلطان به جاى رشيد سلطان مىبوده . هميشه در ترويج كار رشيد سلطان خان « 10 » مساعى موفوره به ظهور مىرسانيد ، چنان كه ايمن خواجه سلطان كه داماد دخترى وى بود و از ايمن خواجه سلطان پنج نبيره داشت ، با وجود اين وسايط ، چون مصلحت را در آن ديدند كه به جاى ايمن « 11 » خواجه سلطان ، رشيد « 12 » خان باشد و ايمن خواجه سلطان را آواره كنند ، وى در اين هيچ ممانعت نكرد ، بلكه مساعى مجهوده را به ظهور رسانيد . شمار خدمات او لايق محل نيست . اين همه را واپس گذاشتن و بيگناه كشتن عجب عجب « 13 » باشد . اوراق اين مقوله را زود
--> ( 1 ) . نت : - بيگى . ( 2 ) . نت : - و . ( 3 ) . نت : پادشاهست . ( 4 ) . نت : روايت . ( 5 ) . نت : - خدمت . ( 6 ) . نت : باشد . ( 7 ) . نب : ازبك . ( 8 ) . نت : بود . ( 9 ) . نت : ابتدا . ( 10 ) . نگ : - خان . ( 11 ) . نت : - ايمن . ( 12 ) . نت : + سلطان . ( 13 ) . نت : - عجب .