ميرزا محمد حيدر دوغلات
23
تاريخ رشيدى ( فارسي )
عالى مقام مستقر ماند . بعد از آن خان دولتمند بر خلاف اسلاف ، پشت با پشت در تقويت دين مساعى به ظهور رسانيد چنانچه مذكور خواهد شد و اين ( 10 پ ) حكايت را بنده از خدمت مولانا و خواجه احمد - قدّس سرّه - كه مرد ثقه بود استماع دارم ، اما در افواه مغول زياده از اين حكايت نيست كه توغلقتمورخان مسلمان شده است به دست مولانا ارشد الدين و خصوصيان آن را كسى ياد ندارد ، اما باقى احوال توغلقتمورخان در افواه مغول مطلقا نيست ، اما در ظفرنامه هست آن را به جنس نقل كرده مىشود . « 1 » نقل از ظفرنامه « 2 » ذكر لشكر كشيدن توغلقتمورخان بر ممالك ماوراء النهر چون اوضاع ممالك ماوراء النهر از حدوث وقايع مذكور به هم برآمد ، توغلقتمورخان ابن 28 ايسان بوغاخان ابن « 3 » دواخان از نسل جغتاىخان كه پادشاه جته بود و او را به حسب نسب سلطنت آن ممالك مىرسيد ، حشم و اتباع خود را جمع آورده و لشكر آراسته در ربيع الثانى سنه احدى و ستين و سبعماية « 4 » 29 موافق سچقانئيل « 5 » 30 به رسم كشورگشايى روى آرزو به سوى ماوراء النهر نهاد و از زمان وفات ترمشرين 31 خان تا به اين وقت ، سى سال بود و در اين قرن هشتم خان در الوس چغتاىخان پادشاهى كردند و چون توغلقتمورخان به موضع چناق بلاق رسيد كه به قرب آب خجند واقع است از صحار تاشكنت ، با امرا و اركان دولت جانقى 32 كرده صلاح امر در آن ديدند كه الغ تقتمور كه اوماق 33 اوكرائيت 34 است و حاجى بيك كه او ماقش اركنوت 35 و بيگجيك « 6 » كه اوماقش قانغلى 36 بود به رسم منغلاى « 7 » از پيش روان شدند . امراى ثلاثه به امتثال فرمان مبادرت نمودند و چون از خجند عبور كردند « 8 » بايزيد جلاير قدم متابعت در راه موافقت نهاد و با قوم خود به ايشان پيوست و به اتفاق روى عزيمت به صوب شهر سبز آوردند . امير حاجى برلاس ( 11 ر ) لشكركش ، 37 قرشى و آن نواحى گرد آورده
--> ( 1 ) . نگ : - بعد از آن خان . . . مىشود . ( 2 ) . نگ : + فصل چهارم . ( 3 ) . نگ : - ايسان بوغاخان ابن . ( 4 ) . نگ : + هجرى [ مارس 1360 ميلادى ] . ( 5 ) . نگ : + مطابق سالشمارى تاتار . ( 6 ) . نت : بيگتجيل . ( 7 ) . نب : - به رسم منغلاى . ( 8 ) . نگ : + اميد .