ميرزا محمد حيدر دوغلات
مقدمه 105
تاريخ رشيدى ( فارسي )
در حالى كه تاريخ رشيدى مىگويد : - 1 ) محمدخان 2 ) شمع جهان 3 ) نقش جهان عبارت برگرفته از ترجمه دكتر برتشنيدر ، از تاريخ مينگ چنين ادامه مىيابد « 1 » : - « يانگ دهم پس از جلوس بر تخت ، سفيرى را با نامه و هدايا به نزد پادشاه بيه - شى - با - لى « 2 » فرستاد اما در آن هنگام هيه - دى - ره - هو - جو « 3 » وفات يافته و پسرش شه - مى - چه - گان « 4 » ، جانشينى وى شده بود . فردا خير يك سال بعد سفيرى را همراه با مقدارى يشم نتراشيده و تعدادى اسب خوب ، به عنوان باج ، پيش امپراتور فرستاد . با اين سفير به خوبى رفتار شد و به او پاداش دادند . در همان ايام ، آن - كو - تيه - مو - ره ، شاهزادهء هامى ، به وسيلهء گوى - لى - چى ، خان مغولها مسموم شد و شه - مى - چه - گان با فرد اخير به جنگ پرداخت . امپراتور براى اظهار تشكر سفيرى را همراه با هدايا به نزد او فرستاده توصيه كرد كه با ، توتو ، شاهزادهء هامى مناسبات دوستانهاى داشته باشد . « در سال 1406 شه - مى - چه - گان باج فرستاد و از قرار معلوم امپراتور ليو - مو - ره را كه يك صاحب منصب عالى رتبه بود با هدايايى به بيه - شى - با - لى اعزام داشت . شه - مى - چهگان در سال 1407 سه بار خراج تقديم كرد . فرستادگان او دستور داشتند براى فتح مجدد سه - مه - ره - هن ، كه به گفته آنها سابقا متعلق به بيه - شى - با - لى بوده ، از سربازان چينى تقاضاى مساعدت نمايند . امپراتور ، خواجگان خود ، پهتاى و لىته را به همراه ليو - تيه - مو - ره ، به بيه - شى - با - لى فرستاد تا از روى احتياط درباره موضوع تحقيق كنند . فرستادگان پارچههاى ابريشمى به پادشاه تقديم كردند و مورد استقبال قرار گرفتند . آنها سال بعد به هنگام بازگشت خبر آوردند كه شه - مى - چه - گان وفات يافته و برادر جوانترش ، مه - هه - مه « 5 » ، جانشين او شده است . پس امپراتور همان سفيران را يك
--> ( 1 ) . 42 - 239 . pp . ii , sehcraeser . dem . ( 2 ) . بش باليق : نام چينى مغولستان ، چنان كه در ذيل خواهيم ديد . - [ مصحح ] ( 3 ) . به گفته ظفرنامه ، خضر خواجه در 1399 وفات يافت . . . ( 4 ) . شمع جهان . ( م ) ( 5 ) . محمد ( م )