( همراه پيروانش از همدان تعبيد كرده . به گفته آقاى بيل ، در آن مهاجرت هفتصد تن ، سيد را تا كشمير همراهى نمودند و پس از آن سيصد نفر ديگر از پيروان وى ، در موكب مير محمد پسر سيد ، در پى آنها به كشمير عزيمت نمودند . اين مهاجرت سيدهاى ايرانى ، در دوره قطب الدين انجام گرفته و تغيير مذهب كشميرىها به فرد اخير نسبت داده مىشود . سيد على در حدود سال 1386 در پكهلى ( Pakhli ) درگذشت و پسرش ظاهرا شش سال بعد از آنجا رفت . سيد على در كشمير با نام « سيد همدانى » شناخته مىشود و شايد به نحوى يكى از مشوقان روحانى بخشى از جمعيت مسلمان بوده است . به اعتقاد من اولاد او - يا شايد هم مدعيان اين مزيت - هنوز در سرىنگر باقى هستند و مسجد شاه همدان يكى از محترم‌ترين مساجد شهر است . يكى از نويسندگان اخير [ اواخر قرن نوزدهم ( م ) ] در تايمز مىنويسد كه « محل اعتكاف و عبادت » اصلى سيد در حال حاضر در يك بناى محقر و تاريك نمودار است ، « جايى كه فقط سوسويى بر ستون‌ها و سقف و ديوارهاى آن كه از سرو هندى رنگ خورده است مىتابد . » در معمارى مورد توصيف او از مساجد كشمير ، گنبد و مناره‌اى ديده نمىشود « مگر تنها يك سقف فرو ريخته چهارگوش كه با يك برج مخروطى چوبى پوشيده شده . . . مسجد شاه همدان هر از چند گاهى سوخته و به خاك يكسان گرديده ، اما از روى طرح اصلى دوباره برپا شده است . » ( ر . ك : tcid . goib . tneiro ، اثر بيل ، ص 238 ؛ و تايمز ، 17 نوامبر 1894 . ) ( 888 ) . ظاهرا اين بدان معنى است كه طول سلطنت قطب الدين [ در متن اصلى قطب الدين ديده نمىشود . ( م ) ] كمتر از چهل روز بوده ، اما به اين ترتيب هم مىتوان جمله را قرائت كرد كه وى چهل روز پس از ورود سيد على همدانى به كشمير ، درگذشت . تاريخ سلطنت قطب الدين روشن نيست ، اما مدت آن را پانزده سال دانسته‌اند . ( ر . ك : يادداشت بعدى . ) ( 889 ) . بسيار جالب و رضايتبخش بود اگر مىتوانستيم ميرزا حيدر را به عنوان منبعى براى تاريخ پادشاهان كشورى بپذيريم كه وى چنان مدت طولانى بر آن سلطنت كرده است ؛ اما تاريخ او با تاريخ دو مورخ مشهور هند - فرشته و ابو الفضل - داراى چنان اختلافى است كه مقايسه ميان اظهارات مختصر او و گزارشات مفصل و فهارس دقيق و استادانه آنها ، غيرممكن است . در ارتباط با تواريخ سلاطين و دوره سلطنت آنها ، فرشته و ابو الفضل با هم توافق ندارند و حتى تفاوت‌هايى در چاپ‌هاى مختلف فرشته مشهور است . آقاى راجرز ) sregdor . j . c ( از روى نسخ گردآورى شده فرشته ، خلاصه دقيقى از تاريخ كشمير را منتشر ساخته و نشان داده كه برخى از تواريخ آن تا چه حد مبهم است و در مواردى سكه‌ها تا چه حد بر فهارس تاريخى نتايج متفاوت داشته‌اند . چنان كه از ظواهر امر برمىآيد ، فرشته احتمالا بهتر از ابو الفضل است ؛ اما از آنجا كه اين يادداشت مدعى بررسى اختلافات يا تشريح تاريخ پادشاهان كشمير نيست ، لذا من فقط يك فهرست تقريبى گردآورى شده از ترجمه آقاى راجرز را از آن پادشاهانى كه نامشان كمى بيش از دوره كوتاه ميرزا حيدر را دربر گرفته ، ارائه داده‌ام . هرجا كه قبل از تاريخ سلطنت پادشاهان ، علامت سؤال ( ؟ ) ديده مىشود بدان معنى است كه من صرفا از ميان ارقامى كه آقاى راجرز منبعى براى آن پيدا كرده يا از ميان ارقامى كه آن را به منابع ديگر ترجيح داده ، ميانگين آنها را برگزيده‌ام : - هجرى ميلادى 1 - شاه مير يا شمس الدين شروع به سلطنت ؟ 743 - 1342 2 - جمشيد شروع به سلطنت 746 - 1345 3 - علاء الدين شروع به سلطنت 748 - 1347 4 - شهاب الدين شروع به سلطنت 761 - 1360 5 - قطب الدين شروع به سلطنت 781 - 1379 6 - سكندر شروع به سلطنت ؟ 796 - 1394