محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
77
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
بود به تصرف درآورد . بلنسيه به سبب كشاكشهاى داخلى دچار آشوب و اضطراب بود . با اين همه ابو جميل زيان در برابر مهاجمان مقاومت ورزيد . مسيحيان شهر را از دريا و خشكى محاصره كرده بودند . ابو جميل وزير و كاتب خود ابن الّابار القضاعى را نزد امير افريقيه ( تونس ) ابو زكرياى حفصى فرستاد و از او يارى خواست . ابن الّابار قصيده خود را به مطلع : ادرك يخيلك خيل الله اندلسا * ان السبيل الى منجاتها درسا در مجلس امير ابو زكريا برخواند و خواست كه به يارى بلنسيه شتابد . او نيز چند كشتى آكنده به مقدارى آذوقه و ساز و برگ نبرد روانه داشت ولى اين مددها به شهر محصور نرسيد و محاصره و محنت مسلمانان چند ماه به دراز كشيد . مسيحيان بر شدت حملات خويش درافزودند تا سرانجام به شرط آنكه مردم به جان و مال امان يابند ، تسليم دشمن شدند و مقرر شد كه هر كه خواهد شهر را ترك گويد . بلنسيه در بيست و هشتم سپتامبر سال 1238 م هفدهم صفر سال 636 ه از قلمرو اسلام به در رفت و به دست مسيحيان افتاد . پس از سقوط بلنسيه خايمه غزوات خود را در باقى اراضى اسلامى ادامه داد و در سال 1244 م / 641 ه بر شاطبه غلبه يافت ، هنوز چند ماهى نگذشته بود ، يعنى در ماه مه سال 1244 م آخر سال 641 ه دانيه را تصرف كرد . خايمه تصميم گرفت كه همهء مسلمانان را از بلادى كه فراچنگ مىآورد بيرون راند . جمع كثيرى از ايشان به غرناطه رفتند . آنسان كه جاى بر مردم شهر تنگ شد . بسيارى نيز به افريقيه مهاجرت كردند . شهرهاى بزرگ و ثغور قديم اسلامى به شهرهاى مسيحىنشين بدل شد و مسلمانان به صورت اقليت باشندگان ( مدجنون ) درآمدند كه در سايهء حكومت اسپانيا در ذلت و خوارى مىزيستند . خايمه پس از اين به اصلاح امور داخلى پرداخت . در عصر او چند مورد اصلاحات مهم انجام پذيرفت . از جمله قانونى نهاد كه بر طبق آن پس از مرگش مملكت ميان چهار پسرش تقسيم شود ولى با مرگ پسر بزرگش آلفونسو اين كار صورت نگرفت و نيز