محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
55
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
بنى قسى ، جدشان كنت قسى از گوتها و مسيحى بود . مولدين در زمره ياران ابن حفصون بزرگترين و خطرناكترين شورشيان اندلس بودند . ابن حفصون توانست به يارى مولدين و مسيحيان معاهد در منطقه رنده ( در اواخر قرن نهم ميلادى ) دولتى تاسيس كند كه چندى به استقلال فرمان راند . ابن حفصون خود از مولدين بود و اجدادش مسيحى . مولدين همواره با جنگجويانى كه از افريقيه آمده بودند سر كين داشتند . از اين رو بر ضد مرابطين و موحدين در كنار هموطنان خود جاى داشتن . زعيم شورش بر ضد مرابطين يكى از زعماى مولدين محمد بن سعد بن مردنيش امير بلنسيه و مرسيه بود . او به زبان قشتالى سخن مىگفت و به شيوه فرنگان لباس مىپوشيد و بسيارى از سپاهيان و سرداران مسيحى در لشكر او بودند . « 14 » در اين دوره عاطفه دينى را چندان اثرى نبود زيرا عاطفه قومى و ملى جاى آن را گرفته بود . « 15 » همچنين در ميان مردم غرناطه يك اقليت يهودى هم زندگى مىكردند كه بيشترشان از طايفه « سفرديم » يهوديان قديم اسپانيا بودند . اينان نيز در ظل دولت اسلامى مىزيستند و از نفوذ بسيار برخوردار بودند . از ميان آنان كسانى در علم و ادب سرآمد شدند . از جمله يكى موسى بن ميمون بود كه سمت رياست داشت . موسى بن ميمون در اواسط قرن ششم هجرى از بيم موحدين به شرق گريخت . يهوديان در شهر غرناطه نيز داراى چنين نفوذى بودند و بيشتر پزشكان دربار و پزشكان خاص امرا از ايشان بودند . عروبت بر ساكنان مملكت غرناطه غلبه داشت ، بويژه پس از سقوط شهرهاى اندلسى به دست مسيحيان بسيارى از سران و سروران بطون قديم عربى به غرناطه مهاجرت كردند . ابن الخطيب دهها نسب عربى اصيل را ذكر مىكند كه مردم غرناطه به آنها انتساب داشتند . ولى عربيت آنان به گونهاى خاص بود كه در اندلس صيقل خورده و رنگ تازهاى گرفته بود . ابن الخطيب در توصيف مردم غرناطه گويد كه زيباروى و معتدل القامه و سيهموى بودند . با پوستى به سفيدى مايل جامههاى زيبا مىپوشيدند و
--> ( 14 ) . ابن الخطيب : الاحاطه ج 2 / ص 87 . ( 15 ) . 05 . P . I . V . noitisiuqnI eht fo yrotsiH : aeL . rD