محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
469
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
ابن فرحون برهان الدين ابراهيم بن على اليعمرى اندلسى ، متوفى به سال 799 ه / 1397 م . او فقيه و مورخ بود . از مشهورترين كتب او كتاب « الديباج المذهب فى معرفة علماء اعيان المذهب » در شرح حال علماى مالكى . اين كتاب بارها در مغرب و مصر چاپ شده است و ديگر كتاب « طبقات علماء العرب » كه نسخهاى از آن در كتابخانهء اسكوريال موجود است . « 24 » ديگر ابو الحسن على بن عبد الله بن محمد الجذامى مالقى نباهى بود . او در سال 713 هجرى در مالقه متولد شد و در نزد مشايخ مالقه به تحصيل علم پرداخت . سپس رهسپار غرناطه شد و چندى بر مسند قضا نشست . آنگاه به دبيرى ديوان منصوب گرديد . سرانجام به منصب قضاى جماعت ( قاضى القضاة ) غرناطه رسيد . ميان او و ابن الخطيب سخت دشمنى بود . آنسان كه در شعر و نثر به هجو يكديگر پرداختند . چون ابن الخطيب مورد خشم قرار گرفت و از اندلس بيرون رفت ، ابو الحسن النباهى سركرده كسانى بود كه او را به كفر و زندقه متهم كردند و سعى در كشتن او نمودند . در اواخر قرن هشتم بمرد . از آثار اوست كتاب « الاكليل فى تفصيل النخيل » كتابى است ادبى از زبان خرمابن و تاك . آن را « نزهة البصائر » نيز خواندهاند . نسخهء خطى كتابخانهء اسكوريال اين عنوان را دارد . در اين كتاب مقدارى از تاريخ دولت نصريه تا عصر مؤلف آمده است « 25 » . ديگر از آثار او كتاب « المراقبة العليا فيمن يستحق القضاء و الفتيا » كه تاريخ قضاوت در اندلس است « 26 » . ديگر فقيه ابو القاسم بن سلمون الكنانى است . او قاضى القضاة غرناطه بود . در سال 767 ه / 1365 م درگذشت . از آثار اوست : « العقد المنظم للحكام فيما يجرى بين ايديهم من الوثائق و الاحكام « 27 » » .
--> ( 24 ) . رجوع كنيد به نفح الطيب ج 3 / ص 298 ، 299 . بروكلمان ، كتاب ياد شده ج 2 / ص 263 . ( 25 ) . اين نسخه در كتابخانه اسكوريال به شماره 1653 الغزيرى موجود است و نسخهاى است قديمى كه تاريخ قرائت آن سال 781 هجرى است . ( 26 ) . لوىپروونسال آن را تحت عنوان « تاريخ قضاة الاندلس » چاپ كرده است ( قاهره 1948 م ) براى شرح حال مؤلف رجوع كنيد به مقدمهء همان كتاب و ازهار الرياض ج 2 / ص 5 - 7 . بروكلمان ج 2 / ص 262 . ( 27 ) . بروكلمان كتاب ياد شده ج 2 / ص 264 .