محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

466

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

انى بمجدك لم ازل مستيقنا * ان لا يهدم بالتغير ما بنى اذا انت اعظم ماجد يعزى له * صنع و اكرم من عفا عمن حبنى « 19 » وزير ، ابن زمرك شاگرد ابن الخطيب و جانشين او در وزارت بود . ابن زمرك پس از ابن الخطيب از زعماى اين جنبش ادبى اندلس است . او محمد بن يوسف بن محمد الصريحى نام داشت و به ابو عبد الله ابن زمرك مشهور بود . اصلش از نواحى شرقى اندلس بود . خاندان او به غرناطه آمد و در ربض البيازين محله‌اى در شمال غرناطه سكونت گزيد . ابو عبد الله در سال 733 ه / 1333 متولد شد . در غرناطه و فاس درس خواند و چندى در دربار سلطان ابو سالم مرينى به كار مشغول شد . چون الغنى بالله به مغرب تبعيد شد ، ابن زمرك به او پيوست و از ملازمان او گرديد . چون الغنى بالله ملك از دست رفتهء خود بازيافت ، ابن زمرك را كاتب سرّ خود نمود و مورد الطاف خويش قرار داد . ابن زمرك به سبب حذاقتش در ادب و نبوغش در نظم و نثر خوش درخشيد . ابن الخطيب در « الاحاطه » به تفوق او در درس و ادب اشارت كرده است و شعر او را نيز ستوده است . ابن زمرك در مقام كاتب سرّ در كنف حمايت ابن الخطيب چندى به كار ادامه داد ولى همواره با دشمنان ابن الخطيب سر و سرّى داشت . چون روزگار بر ابن الخطيب برآشفت ابن زمرك در رأس مخالفان او قرار گرفت و در هلاك او سعى بسيار نمود . پس از فرار ابن الخطيب جانشين او شد و هم او بود كه دربار فاس را به محاكمه و اعدام ابن الخطيب واداشت . ابن زمرك مدتى دراز بر خر مراد سوار بود ولى به سبب خودپسندى و بدزبانى و سركشى كه داشت ، شمار دشمنانش روى به فزونى نهاد . در اواخر عهد الغنى بالله نفوذ

--> ( 19 ) . رجوع كنيد به نفح الطيب ج 3 / ص 426