محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

451

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

شعر و ادب براعت يافت . نخست در زمرهء دبيران بود . آنگاه رياست ديوان انشاء يافت . از ياران او در اين شغل لسان الدين بن الخطيب بود كه پس از وفات او به جايش نشست . ابن الجياب در طاعون بزرگ سال 749 ه / 1348 م بمرد . از اشعار اوست : للد عصر الشباب عصرا * فتح للخير كل باب حفظت ما شئت فيه حفظا * كنت اراه بلا ذهاب حتى اذا ما المشيب وافى * ندّ و لكن بلا اياب « 31 » ديگر از شاعران اين عصر ابو عبد اللّه محمد بن جابر اندلسى هوارى معروف به الضرير بود . به مشرق سفر كرد و پاره‌اى از امراى آن سامان را مدح گفت . آن‌گاه آهنگ سلطان ماردين نمود . سلطان او را صله‌اى جزيل داد . ابن جابر را موشحات بسيار است . و نيز در مدايح اهل بيت و اصحاب رسول اللّه ( ص ) قصايد بسيار دارد . از اشعار اوست : شغفت بها حينا من الدهر لم يكن * سوى سكب دمعى فى محبتها كسبى و ما اصل هذا كله غير نظرة * الى مقلة منها اضعت لها قلبى « 32 » از بزرگان علم لغت در اين عصر يكى ابو بكر محمد بن ادريس الفرانى القضاعى متوفى به سال 707 ه / 1307 م است . در علم عروض كتاب « الختام المفضوض عن خلاصة علم العروض » را نوشته و نسخه‌اى از آن در كتابخانه اسكوريال موجود است . « 33 » و هم در اين عصر بود ابو جعفر احمد بن ابراهيم بن الزبير ، حافظ و نحوى . او شيخ ابن الخطيب ( پدر ) بود . به سال 627 ه در جيان متولد شد و به سال 708 ه / 1308 م درگذشت . ابن الخطيب در حق او گويد كه رياست ادب عربى در اندلس به او پايان يافت . در قرآن و حديث عالم بود و در شعر و نثر استاد . چندى قاضى غرناطه بود . به سلطان غرناطه امير ابو عبد اللّه محمد بن محمد بن الاحمر پيوست و مورد اكرام او واقع

--> ( 31 ) . رجوع كنيد به نفح الطيب ج 3 / 223 - 229 . ( 32 ) . نفح الطيب ج 4 / ص 393 . رحلة ابن بطوطه ج 1 / ص 150 . ( 33 ) . خاورشناس بروكلمان در تاريخ ادبيات عرب : . 952 . II . P ) 3491 ( rutarettiL nehcsibarA red ethcihcseG