ابن عربى ظهور كرد . او به سال 560 ه در مرسيه متولد شد و در ايام جوانى رهسپار مشرق شد و در بلاد آن به گردش پرداخت و تا هنگام وفاتش به سال 638 ه / 1240 م در مشرق ماند . آثار بزرگى از او برجاى مانده چون كتاب « فصوص الحكم » و « الفتوحات المكيه » و « التدبيرات الالهيه » و دهها كتاب ديگر كه صاحب « فوات الوفيات » از آنها نام برده است . ابن عربى شعرى نيكو داشت . « 17 » مىتوانيم در كنار ابن الابار از چند تن ديگر از مورخين نام ببريم . از اين شمارند على بن موسى بن سعيد اندلسى معروف به ابن سعيد المغربى اديب و سياح . اجداد او همه از ادبا و مورخين بوده‌اند . پنج تن از ايشان به مدت يك قرن از پى هم آمده‌اند و دو كتاب مفصل در فضايل شهرهاى اندلس و مغرب و مشرق به وجود آورده‌اند يكى به نام « المشرق فى حلى المشرق » و يكى « المغرب فى حلى المغرب » . اين اثر را على بن موسى آخرين كسى كه در اين خاندان نام‌آور شد به پايان رسانيده است . على بن موسى در سال 610 ه در غرناطه متولد شد و در سال 673 ه / 1274 م در دمشق بدرود حيات گفت . على بن موسى به شهرهاى اندلس و مغرب و مشرق سفر كرد . كتاب بزرگ او اثرى ادبى و تاريخى و جغرافيايى است . « 18 » در اسلوبى بس دلپذير . او را آثارى ديگرى نيز هست كه صاحب « فوات الوفيات » از آنها نام برده است . از آن جمله است « المرقص و المطرب » و « ملوك الشعر » . شعر نيز نيكو مىگفت . علوم در اوايل قرن هفتم هجرى ، علوم را نيز در اندلس مجال خودنمايى بود و چه بسا اين آخرين مرحله‌اى بود كه دانش اندلسى چنين مجالى مىيافت اندلس توانسته بود هنوز شراره‌اى از مشعل فروزان ديرين را حفظ كند .

--> ( 17 ) . براى شرح حال ابن عربى رجوع كنيد به « فوات الوفيات » ص 241 - 243 . ( 18 ) . رجوع كنيد به « نفح الطيب » ج 2 / ص 137 . اخيرا نسخه‌اى ناقص از اين كتاب به دست افتاد و آن در دار الكتب المصريه به شماره 2712 تاريخ محفوظ است . اخيرا « المغرب فى حلى المغرب » در دو جلد محققانه به كوشش دكتر شوقى ضيف از سوى دار المعارف بالقاهره ( 1953 - 1955 ) منتشر شده است .