محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
427
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
بنى العلاء را كه همواره شيخ الغزاة از آنان بود ، طمع دست يافتن به مقامات بالاتر آسوده نمىگذاشت و در بعضى شورشها و انقلابات چهره مىنمود . نيروى نظامى غرناطه اساس حيات آن در مدت بيش از دو قرن بود . اين نيروى نظامى توانست غرناطه را در برابر تجاوز دشمنى كه همواره مترصد ضربه زدن بود حفظ كند . سپاه اندلسى علاوه بر آنكه عناصر جنگجو و سلحشورى را از بربرها و سربازان البشرات و غير آن كه از مردم كوهستان در صفوف خود داشت ، از مزاياى ديگرى نيز برخوردار بود مثلا دستههايى از ماهرترين تيراندازان و سواركاران را داشت كه در ميدان مسابقه كس هماورد آنان نبود . در كنار اين مردان جنگجو طبيعت نيز به گونهاى بود كه تعرض دشمن را بر غرناطه دشوار مىساخت . كوههاى مرتفع و گذرگاههاى صعب العبور بر شدت مقاومت مدافعان مىافزود . به سبب جنگهاى پىدرپى شهرهاى مملكت غرناطه هريك به صورت دژى استوار درآمده بود . حاجب رضوان النصرى وزير سلطان ابو الحجاج و پسرش الغنى بالله در اين راه كوشش بسيار كردند . از جمله باروى بزرگ غرناطه كه ربض البيازين را هم دربرمىگرفت ، در زمان او ساخته شد و يك سلسله برجها كه شمار آنها از چهل مىگذشت از شرق تا غرب مملكت سر برافراشته بود « 9 » . گذشته از اينها مسلمانان اندلس - چنان كه معلوم مىشود - به راز باروت پى برده بودند « 10 » و از نيمهء قرن چهاردهم آن را به كار مىبردند « 11 » . همه اينها مملكت كوچك غرناطه را توانايى بخشيده بود كه در مقابل دشمنان نيرومند خويش پايدارى كنند . نيروى دريايى نيز در مبارزهء اندلس براى ادامه حياتش مقامى ارجمند داشت . مملكت غرناطه بر ثغور مشهورى مسلط شده بود ، چون جبل طارق و جزيرة الخضراء و طريف و مالقه در مدخل درياى مديترانه . مهمترين وظيفه ناوگان بعد از حمايت از سواحل و ثغور ، تأمين ارتباط مستقيم ميان مملكت غرناطه و برادران مسلمان آن در آن سوى دريا ، در مغرب
--> ( 9 ) . الاحاطه فى اخبار غرناطه ، ج 1 / ص 517 . ( 10 ) . . 491 - 391 . P . allebasI dna dnanidreF : ttocserP ( 11 ) . رجوع كنيد به صفحهء 193 از همين كتاب .