محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
371
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
حملات دريايى در تمام طول قرن شانزدهم ادامه داشت و پس از اخراج عربهاى مسيحى شده از اسپانيا باز هم ادامه يافت . بعضى مىگويند كه اينان در زمرهء سپاهيان سلطان مغرب بودند و پايگاهشان در شهر سلا بود و عملشان به گونهاى ، جهاد در راه خدا بود « 7 » . بايد يادآور شويم كه آبهاى مديترانه در مشرق و مغرب آن ، در قرون وسطا همواره صحنهء خودنمايى ناوگان اسلامى بوده است . از عصر اغالبه و فاطميان و از خلافت قرطبه و سپس مرابطين و موحدين ، ناوگان مسلمانان در آبهاى مديترانه هم در نواحى وسطا و هم در نواحى غربى آن ، در آمدوشد بودهاند . دول اسلامى اندلس و مغرب با دول مسيحى واقع در شمال اين دريا ، چون ونيز و جنووا و پيزا روابط تجارى و سياسى مهمى داشتهاند . زيرا اوقاتى پيش مىآمد كه مصالح بازرگانى بر گرايشهاى دينى و مذهبى غالب مىآمد . حادثهجوئيهاى دريايى و اعمال دزدان دريايى در اين اعصار خود بخشى از فعاليتهاى رسمى ناوگان بوده است و درياى مديترانه از روزگاران قديم صحنهء اين حادثهجوييها . بيشتر اين ياغيان ، يا دزدان دريايى در اين ايام ، از مسيحيان بودند يعنى از ملتهايى كه از ساليان دراز به جنگهاى دريايى خو گرفته بودند ، چون يونانيان و مردم سردانيه و جنووا و مالت . در روزگار صليبيان حادثهجويى دريايى رونق و رواج ديگر يافت و مسيحيان سالها از سركردگان اين ماجرا بودهاند . يك نيروى مقتدر دريايى كه بتواند آنان را تارومار كند وجود نداشت . اموال فراوانى كه از تجارت بردگان يا از غارت ديگر كشتيها يا فديهاى كه از اسيران مىگرفتند ، آنان را به چنين اعمالى ترغيب مىنمود و سيل حادثهجويان را از ملل ديگر به سوى ايشان مىراند . چون از اوايل قرن چهاردهم ناوگان نيرومندى در درياى مديترانه به وجود آمد اين حادثهجويان ناتوان شدند . آبهاى درياى مديترانه از فعاليتهاى حادثهجويان مسلمان نيز خالى نبود ، ولى اينان از آغاز قرن پانزدهم در ايالتى كه كار اندلس و دول مغرب روى به ضعف نهاده بود و هرجومرج
--> ( 7 ) . نفح الطيب ج 2 / ص 617 . المقرى در سال 1630 كتاب خود را مىنوشته است .