محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
354
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
موريسكيها نيرومند شدهاند ، عزم آن كرد كه خود به جنگ آنان رود . پس در اواخر دسامبر در رأس سپاهى به حركت درآمد و رهسپار وادى آش شد و شهر جلبرا را كه از مواضع مستحكم موريسكيها بود محاصره نمود . نزديك به سه هزار تن موريسكى از اين شهر دفاع مىكردند كه بخشى از آنها تركان بودند . اسپانيائيها چند بار به شهر حمله كردند و آن را زير آتش توپ گرفتند . پس از نبردهايى هولناك شهر مسخر آنان شد ولى در اثر رشادتهاى موريسكيها - از زن و مرد - بسيارى از اكابر و فرماندهان لشكر اسپانيا به قتل رسيد . اسپانيائيها به شهر درآمدند و هركه را كه در آنجا بود كشتند حتى زنان و كودكان نيز از مرگ رهايى نيافتند . اين كشتار هولناك در ماه فوريه سال 1570 اتفاق افتاد . دون خوان روى به كوهستان نهاد و تاسيرون در نزديكى بسطه پيش تاخت . در آنجا چند هزار تن از موريسكيها موضع گرفته بودند . فرماندهشان الحبقى بود . اسپانيائيها به ناگاه به دست موريسكيها غافلگير شدند . جمعى از ايشان به قتل رسيد و در لشكر اندك پراكندگى پديد آمد و دون خوان توانست با زحمت بسيار صفوف لشكر خويش را مرتب سازد و موريسكيها را پراكنده نمايد . دون خوان همچنان راه خود را به سوى جنوب ادامه داد تا در ماه مه سال 1570 به اندلس رسيد . در آنجا حكومت اسپانيا صلاح در آن ديد كه به نرمى گرايد ، زيرا از عواقب چنين شورشهايى بيمناك بود . دون خوان رسولان خويش به نزد الحبقى فرستاد ، تا گفتگوهاى صلح را آغاز نمايد . فرمان پادشاه هم صادر شد كه هريك از موريسكيها كه در ظرف بيست روز از اعلان اين فرمان خود را تسليم كند مورد عفو واقع خواهد شد و دولت به شكايات آنها رسيدگى مىكند و اگر كسى به اين فرمان گردن ننهد جز كودكان كمتر از چهارده سال و زنان محكوم به مرگ خواهد بود و از آن پس به فرياد كسى گوش فراداده نخواهد شد . موريسكيها يقين داشتند كه اسپانياى مسيحى به عهد و پيمان خود وفا نخواهد كرد . ازاينرو به سخن آنان گوش ندادند . دون خوان كشتار و تعقيب از سر گرفت و در اين كشتار ميان جنگجويان و كنارهجويندگان از جنگ فرقى نمىنهاد . نيرويى به سردارى دون سزار رهسپار شمال البشرات شد و با قواى مولاى عبد الله چند بار پيكار كرد .