محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

341

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

زندگى مىكردند براى دفاع از خود به حداقل سلاح نيازمند بودند . قانون تحريم سلاح مقدمهء قانون ظالمانه‌ترى بود و آن قانون تحريم استعمال زبان عربى بود تا مگر رابطهء آنها با گذشته و ميراث گذشته به كلى بگسلد . بعضى از رؤساى كليسا بر آن بودند كه كشيشان زبان عربى بياموزند تا بهتر بتوانند موريسكيها را به حقايق دين مسيح آشنا سازند ، ولى فيليپ اين رأى را نپسنديد و فرمان داد كه فرزندان موريسكيها را از اوان خردى زبان قشتالى بياموزند . البته در اوايل عهد امپراطور شارل كن چنين برنامه‌اى در نظر گرفته شده بود ، از جمله در سال 1526 قانونى وضع شد كه موريسكيها را از تكلم به زبان عربى و پوشيدن لباس عربى و استفاده از حمامها و تشكيل محافل به شيوهء اسلامى منع مىكرد ولى موريسكيها - چنان كه گفتيم - در بلنسيه و غرناطه خواهش كردند كه اجراى اين برنامه چهل سال به تعويق افتد ، ولى در عوض مالياتى بپردازند . تا عهد فيليپ دوم از بابت اين ماليات مبلغ گزافى گرد مىآمد ولى فيليپ پادشاهى سخت متعصب بود و تحت تأثير شديد كشيشان . كليسا معتقد بود بقاى زبان عربى از عوامل منع نفوذ نصرانيت در اعماق نفوس موريسكيهاست پس بايد اين صخرهء عظيم كه موج حملات كليسا را درهم مىشكند از ميان برداشته شود . از اين گذشته آن چهل سال هم كه در عهد شارل كن بر آن توافق كرده بودند سرآمده بود و موريسكيها مجوزى در دست نداشتند . در سال 1566 مقرر شد كه قانون تحريم زبان و لباس عربى اجرا گردد و قانونى وضع شد كه بر طبق آن سه سال به موريسكيها فرصت داده مىشد كه زبان قشتالى بياموزند و از آن پس كسى را حق آن نباشد كه به زبان عربى تكلم كند يا بخواند و يا بنويسد خواه در مجامع عمومى يا به طور خصوصى . همه معاملات و قراردادهايى كه به زبان عربى انجام مىگيرد باطل است و قضات حق رسيدگى به آنها را ندارند . و مقرر شد كه در ظرف سى روز هركس كتابى به زبان عربى در نزد خود دارد - در هر موضوعى كه باشد - آن را به رئيس مجلس سلطنتى در غرناطه تسليم كند تا مورد مطالعه قرار گيرد و اگر غير ممنوع تشخيص داده شد به صاحبش بازگردانده شود . كه فقط در اين سه سال در نزد او بماند . اما لباس ، دوختن هرگونه