محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
339
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
بردگان شبيهتر بودند تا به رعاياى آزاد . چون حكومت احساس كرد كه موريسكيها مايل به مهاجرت هستند ، در سال 1541 فرمانى صادر كرد كه تغيير مسكن را ممنوع مىكرد ، همچنين رفتن به بلنسيه كه از آنجا مىتوانستند خود را به ساحل برسانند و به كشتى نشينند ممنوع شد . سپس قانونى وضع شد كه آنها را از نزديك شدن به شهرهاى مرزى برحذر مىداشت ، مگر با اجازه مخصوص از سوى دربار . محاكم تفتيش مراقب بود كه موريسكيها مهاجرت نكنند ولى با اين همه از سفراى اسپانيا در ونيز و جاهاى ديگر از ثغور ايتاليا خبر مىرسيد كه موريسكيهاى فرارى را به هنگام فرار به افريقيه و شرق اسلامى در آن شهرها ديدهاند . « 8 » امپراطور در خلال اين سختگيريها گاهى راه مدارا مىپيمود . مثلا در سال 1543 به خواهش مطران طليطله و قاضى القضات محكمه تفتيش فرمانى صادر كرد كه گناهان مسلمان مسيحى شده شهر دلكامبو واريوالو را عفو كرده است . و كافى است كه در برابر محكمه به گناهان خويش اعتراف كنند . پس از اين اعتراف اموال غير منقول و منقولشان كه كشيشان گرفتهاند به آنان مسترد خواهد شد و نيز به آنان اجازه داده مىشود كه پسران و دخترانشان با مسيحيان خلص ازدواج كنند و مهرهايشان كه به سبب گناهانشان به خزانهء دولت رفته بود مصادره نمىشود بلكه به فرزندانى كه در اين ازدواج به دنيا مىآورند تعلق خواهد گرفت . به زنان مسيحى خلص هم كه با موريسكيها ازدواج كردهاند اين امتياز داده مىشود كه املاكى را كه شوهرانشان به رسم ازدواج به آنها دادهاند تصاحب كنند يا به ميراث برند . « 9 » سياست امپراطور شارل كن ( 1516 - 1555 ) نسبت به موريسكيها به همين نحو گاه با شدت و گاه با نرمش ، گاه با حمله و گاه با عقبنشينى ادامه داشت . ولى روىهمرفته در عصر او فشار و ستم كمتر و رعايت عدالت بيشتر از عصر فرناندو و
--> ( 8 ) . . 981 781 . P , dibi : aeL . rD ( 9 ) . . 94 . loF . 82 . geL . R . P : sacnamiS ed . neg . hcrA