محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
324
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
شگرف برخوردار بودند و خود را ما فوق هر قانونى مىشمردند ، جيبهاى خود را از اموال مغصوب متهمان و رشوههايى كه از اين و آن مىگرفتند پر مىكردند . در خزانهء پادشاه كاتوليكى نيز صدها هزار دينار گرد آمد در حالى كه صاحبان آن اموال خود در زندانها از گرسنگى جان مىباختند « 10 » . در قرطبه مدعى العمومى بود به نام لوسرو كه در قساوت همتايى نداشت . در عهد او غارت اموال و غصب زنان و دختران به حدى رسيد كه فرياد از خلق برآمد و بزرگان قرطبه شكايت به پادشاه بردند و بناليدند . فرمان شد كه به اعمال او رسيدگى كنند و اين رسيدگى به دستگيرى و عزل او انجاميد « 11 » دربار ، خود از ستمى كه اين محاكم بر رعيت روا مىداشتند آگاه بود ولى توان آن نداشت كه بر آن لگام زند . از سوى ديگر چندان هم ناخشنود نبود ، زيرا محاكم در برانداختن موريسكيها همان كارى را مىكردند كه دربار مىخواست . مثلا در وصيتنامهاى كه فرناندوى كاتوليكى براى فرزند خود نهاد ، او را به حمايت از مذهب كاتوليك و كليسا سفارش مىكند و از او مىخواهد قضاتى خداىترس برگزيند تا با عدل و حزم به خدمت آيين كاتوليك قيام كنند و تا آنجا كه در توان دارند طايفه پيروان محمد را سركوب كنند . « 12 » چون فرناندو بمرد قاضى القضات محكمهء تفتيش كاردينال خيمنس مطران طليطله بود كه گفتيم در تعقيب مسلمانان و مسيحى كردن ايشان مرتكب چه اعمالى شد . كاردينال آهنگ آن كرد كه محاكم كليسائى را تطهير كند ، ازاينرو بسيارى از بازجويان و قضات را عزل نمود ولى پس از اندك زمانى بار ديگر كارها به همان روال اول بازگرديد . چون شارل پنجم بر تخت نشست مجلس قشتاله به او نوشت كه « سلامت مملكت و تقويت پادشاهى او منوط به تأييد محاكم تفتيش است » . شارل نيز اين نصيحت
--> ( 10 ) . . 291 - 091 . P . I . V : dibi : aeL . rD ( 11 ) . . 012 . P . I . V , dibi : aeL . rD ( 12 ) . . 512 . P . I . V : anairaM . tiC : dibi : aeL . rD