محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
316
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
را مفتش كل lareneG rotisiuqnI مىگفتند . در اكتبر سال 1483 پاپ طى فرمانى اسقف توماس دتوركمادا را كه شاه و ملكه نزد او اعتراف كرده بودند به اين منصب خطير برگزيد و او در همان وقت براى محكمهء مقدس مقررات تازهاى وضع كرد . توماس دتوركمادا كشيشى سخت متعصب بود و مهيب و باعزم . در تنظيم امور محكمه و پايهگذارى سلطه خويش جدى بليغ به كار برد . همهء همش آن بود كه محكمهء تفتيش اسپانيا را صورت ملى دهد و براى تحقق نيازهاى اسپانيا به كارش برد و براى رسيدن به اين هدف موفق هم شد . قانون محكمهء جديد در سال 1485 در مجمعى از قضات و بازجويان و مدعى العمومها كه در اشبيليه گرد آمده بودند نوشته شد . سپس در سال 1488 در بلد الوليد مجمع ديگرى تشكيل شد و چند لايحه جديد را از تصويب گذرانيد . و در سال 1498 مجمع سوم در ابله تشكيل شد . مجلس اعلا amerepuS بعد از جرح و تعديل آن لوايح به كار پرداخت . وضع اين قوانين و مقررات در تحول محكمهء تفتيش اسپانيايى اثرى عميق داشت . زيرا از اين پس محكمه تفتيش اسپانيا جنبه ملى و مستقل به خود گرفت و به صورت چنان قدرتى درآمد كه حتى بزرگان مملكت هم از آن بيم داشتند و مردم عادى از شنيدن نامش بر خود مىلرزيدند . اين محكمه وحشتانگيز و احكام مرگبارش در تاريخ اسپانيا عنصر بارزى بود و به نوبه خود در راندن اسپانيا به لبه سراشيبى كه قريب به سه قرن اسپانيا در آن فرو مىغلطيد ، سهم بسزايى داشته است . توماس دتوركمادا همچنان بر منصب خود باقى بود تا در سال 1498 بمرد . اين كشيش متعصب با وجود اظهار زهد و پرهيز پس از پادشاه بزرگترين قدرت اسپانيا بود و در كاخهاى فخيم زندگى مىكرد و گروه بزرگى نگهبان داشت ، از سواره و پياده . به سبب همين شدت و خودكامگى و ستمگرى او بود كه پاپ در سال 1494 پنج تن قاضى ديگر را كه همه را قدرتى همسنگ قدرت او بود در كنار او به كار گماشت . چون توماس بمرد ديگوديسا اسقف جيان جاى او را گرفت و او تا سال 1507 بر آن منصب ببود .