فصل اول آغاز تحول در زندگى مغلوب 1 پيروزى اسپانياى مسيحى بر غرناطه و فروماليدن دولت اسلام در اندلس پايان كار نبود ، ملت اندلس را حوادثى ديگر در راه بود و آن سختيهايى بود كه معمولا ملل مغلوب بايد در انتظار آن باشند . آرى سرنوشت مسلمانان اندلس پس از برافتادن دولتشان و زوال مملكتشان يكى از دلگدازترين سرنوشتهايى است كه ملل بزرگوار مغلوب با آن روبه‌رو شده‌اند و اين سرنوشت دردناكترين سرنوشتهاى تاريخ است . دريغا كه زندگى اسف‌بار موريسكىها « 1 » يا عربهاى مسيحى شدهء اندلس بعد از سقوط غرناطه چندان مورد توجه مورخين اسلامى واقع نگرديده است و جز رساله‌هايى مختصر از سرگذشت آنان چيزى به دست ما نرسيده است و از اين مرحله تاريخ اندلس جز كتاب « اخبار العصر فى انقضاء دولة بنى نصر » روايت ديگرى در دست نداريم . اين كتاب - كه قبلا هم به آن اشاره كرديم - در سال 947 ه 1540 م يعنى پنجاه سال بعد از سقوط غرناطه نوشته شده است . نويسندهء ناشناختهء آن در زمرهء اشراف غرناطه بوده كه پس از سقوط در آن شهر مانده‌اند و آنان را مجبور كرده‌اند كه مسيحى شوند ولى آنان در نهان و در دل مسلمان باقى مانده‌اند . اين كتاب پايه و اساس همهء مطالبى است كه

--> ( 1 ) . socsiroM تصغير شدهء كلمه soroM است و معنى آن مسلمانان يا عربهاى حقير است .