محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
259
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
ستم روا داشته و مسلمانان را سركوب كرده و به زور وارد كيش مسيحيت كرده است . اين سند گواهى مىداد كه صدها هزار مسلمان كه در بلنسيه و آراگون زندگى مىكنند همه در انجام شعائر دينى خود آزاد هستند . سفير توانست به نيروى كياست و براعت خويش سلطان را به صدق گفتار خود و حسن نيت پادشاه و ملكه معترف گرداند و نيز شهادتنامههايى نشان داد كه حكام ثغور مغرب همه شهادت داده بودند كه مسلمانان مهاجر با زنان و فرزندان خود سالم و ايمن از گزند به سواحل رسيدهاند و از نمايندگان پادشاه و ملكه در طول سفر رفق و مدارا ديدهاند « 2 » . سفير با زبانآورى خود توانست سلطان را قانع گرداند كه بايد مسيحيان بيت المقدس را از برخى باج و خراجها معاف دارد . مارتيرى قصر سلطان را توصيف مىكند و مىگويد بر روى تپهاى ساخته شده به شيوهء قصر واتيكان در رم و قصر الحمراء در غرناطه . سلطان نيز پنجاه ساله بوده و به عادت مردم آن بلاد ريش داشته و خردجثه و لاغراندام ولى مهيب بوده است با رنگى تيره و ظاهرى بدوى و چشمانى كوچك و گود و حركاتى سنگين . جامهاى بر تن داشت كه با آنچه مردم غرناطه « جبه » مىگويند چندان تفاوتى نداشت . مارتيرى در ضمن بيان حوادث سفارت خود فصلى طويل از تاريخ مصر را در عصر اسلامى مىآورد و قاهره و نيل و اهرام را با قلمى توانا وصف مىكند . « 3 » بدينگونه انعكاس اندوهزايى كه حوادث اندلس در امم اسلامى به وجود آورده بود اندكاندك روى به خاموشى نهاد و هنوز چند سالى نگذشته بود كه مردم مشرق اندلس را به فراموشى سپردند . ولى خاطره اندلس در مغرب تا سالها همچنان زنده ماند
--> ( 2 ) . . Ivxx . paC . I , biL : dibi : lomraM ( 3 ) . پيترو مارتيرى دوانگلريا ، ايتاليائى الاصل بود . در سال 1455 متولد شد و در سال 1525 درگذشت مردى مورخ و اديب بود . در جنگ غرناطه در كنار فرناندو بود . شرح سفارت خود را به مصر به زبان لاتينى نوشته تحت عنوان ocimolybaB oitageL كه به زبان اسپانيايى به اين نام ترجمه شده است : . otpigE a socilotaC seyeR sol ed adajabmE anU