موسى بن ابى الغسان ، همچنان خاموش و عبوس بود . روى به جماعت كرد و گفت : گريه و شيون را براى زنان و كودكان واگذاريد . ما مرد هستيم و دلهاى ما براى اشك ريختن آفريده نشده بلكه براى خون ريختن آفريده شده . مىبينم كه روحيه‌هاى ما آنچنان به پستى گراييده كه از نجات غرناطه مأيوس شده‌ايم . نه ، نفوس شريف را راهى ديگر در پيش است ، راه مرگ شرافتمندانه . بيائيم در راه دفاع از غرناطه شرافتمندانه تن به مرگ دهيم . فرزندان غرناطه آزاد از زنجيرى كه آن مرد فاتح بر دست و پاى آنان خواهد نهاد در زير خاك غرناطه خواهند خفت . اگر قبرى نيابيم كه اجساد ما را در خود فروپوشد آسمانى هست كه بر آن سايه افكند . هرگز مباد كه بگويند اشراف غرناطه ترسيدند كه در دفاع از غرناطه جانفشانى كنند « 34 » » . موسى خاموش شد و سكوت مرگ بر مجلس سايه افكند . ابو عبد اللّه به چهرهء كسانى كه در آن مجلس گرد آمده بودند نگريست ، چيزى جز نشان نوميدى در آنها نديد . در اين هنگام فرياد برآورد : « اللّه . اكبر . لا إله الا اللّه . محمد رسول اللّه . لا رادّ لقضاء اللّه » سپس افزود به خدا سوگند مقدر شده كه من شقى باشم و اين ملك به دست من از پاى درآيد . حاضران نيز فرياد برآوردند كه « اللّه اكبر . لا رادّ لقضاء اللّه » و گفتند كه ما را از قضاى خداوندى راه فرار نيست و اين بهترين شروطى است كه مىتوان بر آن دست يافت . چون موسى بن ابى الغسان ديد كه جماعت آمادهء تسليم و امضاى معاهده هستند خشمگين برخاست و فرياد زد كه « خويشتن را فريب مدهيد . نپنداريد كه مسيحيان به عهود خود عمل خواهند كرد . به پادشاهشان اعتماد مكنيد . كمترين چيزى كه در پيش داريم مرگ است . شهرهاى ما را غارت و ويران خواهند كرد مساجد ما را خواهند آلود و به زنان و دختران ما تطاول خواهند كرد . آنچه در پيش روى داريم ستمى است فاحش و تعصبى است وحشى و تازيانه‌ها و زنجيرها و زندانها و سر بريدنها و سوختن‌هاست . اينها

--> ( 34 ) . . 752 652 . P . III . V : dibi ednoC