محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

212

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

بدين شروط بسطه تسليم گرديد . در دهم محرم سال 895 ه / اوايل دسامبر سال 1489 م قواى مسيحى به شهر درآمدند . بيشتر مردم هرچه توانستند از امتعه و اموال خود برگرفتند و به وادى اش رفتند . همه دژها و مواضع و محلات نزديك نيز تسليم شدند و به اطاعت مسيحيان درآمدند . در فوريهء سال 1490 م / ربيع الاول سال 895 ه المريه هم تسليم شد . فرناندو با آنان نيز معاهده‌اى بست ، خلاصه آنكه دين و قوانين و اموال مسلمانان در امان است . از مالياتهاى ايشان كاسته مىشود . هيچ يهودى بر آنان فرمانروا نشود و هيچ مسيحى در مجالس مشاوره شركت نجويد . فرزندانى كه از مادر مسيحى زاده مىشوند پس از آنكه به حد بلوغ رسيدند هر دينى را كه خواهند اختيار كنند و از اين قبيل مواد و عبارات فريبنده كه به مردم ديگر شهرهايى كه فتح كرده بودند تحويل مىدادند . پس فرناندو دامنهء قلمرو خود را در سراسر نواحى شرقى اندلس از دريا تا شمال گسترش داد و جز شهر وادى اش مقر ابو عبد الله الزغل بيرون از حيطهء اقتدار او نماند . هنوز هفته‌اى چند نگذشته بود كه خيانت يحيى النيار ثمرهء شوم خود را داد ، ابو عبد الله الزغل هم به نوبهء خود در زير سايهء حمايت قشتاله خزيد . ابو عبد الله از آن هنگام كه به وادى اش پناه گرفته بود مراقب سير حوادث بود . ديگر از همه جا قطع اميد كرده بود . پس از سقوط بسطه لشكر فرناندو روى به سوى وادى اش - تنها سنگر مدافع او - نهاد . ابو عبد الله با دلاورى و سلحشورىاش چون خود را در حلقهء محاصره دشمن ديد تصميم خود را گرفت و روى به لشكرگاه پادشاه مسيحى نهاد تا فرمانبردارى خويش عرضه دارد . فرناندو به خواستهاى او پاسخ داد و ابو عبد الله الزغل دست بيعت به او داد . سران سپاه نيز بيعت كردند . در اوايل ماه صفر سال 895 ه / سىام دسامبر سال 1489 م مسيحيان به وادى اش داخل شدند . ميان الزغل و پادشاه و ملكهء قشتاله يك پيمان سرى به همان سياق معاهده‌اى كه با يحيى النيار بسته شده بود ، بسته شد . دو طرف به هم امتيازاتى دادند . مثلا الزغل در شهر اندرش و متعلقات آن چون سرورى بزرگ زيستن گيرد و دو هزار تن از هموطنان او