پس در پرتو اين تحقيقات قول راجح اين است كه زوجهء سلطان ابو الحسن و مادر ابو عبد الله عايشه ناميده مىشده است . شخصيت عايشه در حوادث سقوط غرناطه جاى آشكارى دارد و در تاريخ اين برهه از زمان اعجاب‌انگيز و احترام‌آميز است . مصائبى كه به او روى نموده و مقاومت و استوارى او در برابر آنها چيزى است كه نظير آن را در داستانهاى قهرمانى كهن توان يافت . عايشه ملكه غرناطه در ظل مملكتى محتضر و دولتى كه چون شمع سحرگاهى آخرين پرتوهاى خود را مىافشاند از شوى خود سلطان ابو الحسن صاحب دو پسر شد : ابو عبد الله محمد و ابو الحجاج يوسف . روحيهء عزم و خوشبينى كه در آغاز اين عصر در غرناطه به وجود آمده بود سبب شده بود كه اميد رهايى مملكت ديرين در دلها پديد آيد و عايشه را وادارد تا فرزند خود را نامزد فرمانروايى كند . ولى بعدها حوادثى رخ داد كه اين آرزو را بر باد داد . از اين قرار كه امير ابو الحسن در اواخر ايامش به نوشخوارى روى نهاد و به دام هوى و هوس افتاد . و دوشيزه‌اى مسيحى را كه در جمال به كمال بود به زنى گرفت . در روايات اسلامى از او به ثرياى روميه ياد كرده‌اند . روايات مسيحى حاكى است كه ثريا نام اسلامى اوست و نام مسيحى او ايسابلا ( ايزابلا ) بوده است . در برخى روايات نيز به نام زريده شناخته شده . ثريا دخت يكى از بزرگان و سرداران سپاه اسپانيا بود ، به نام سانچوخمنيس دسولس كه در يكى از جنگها اسير شد و به عنوان كنيز به قصر الحمراء افتاد . در آنجا اسلام آورد و ثريا نام گرفت . گاه نيز او را « كوكب الصباح » مىخواندند . امير ابو الحسن شيفته او شد و پس از اندك زمانى او را به زنى گرفت و بر زن نخستين خود ملكه عايشه كه در اين زمان « الحره » لقب گرفته بود - تا از كنيز مسيحى تميز داده شود - برترى نهاد « 16 » . مورخ معاصر هرناندودبايثا مىگويد

--> ( 16 ) . رجوع كنيد به adanarG fo tseuqnaC : gnivrI در آنجا روايات اسپانيايى دربارهء ثريا آمده است ( فصل چهارم ) . كنده مىگويد ثريا دخت حاكم مسيحى مرتش بوده است ) 242 . P . III , dibi , ednoC ( در روايات