فصل اول اندلس در سراشيب افول 1 تاريخ اندلس كه در مراحل نخستين خود نمايانگر صفحات درخشنده‌اى از پيروزيهاى سياسى و نظامى و نمونه‌هاى تابناكى از تمدن و معرفت ، به ما عرضه مىداشت ، در مراحل اخير خود ، حكايتگر حوادث غم‌انگيز و شوربختىها و محنتها بود . ملت اندلس با حركتى كند ولى دردناك در سراشيب كشاكشها افتاد تا عاقبت كارش به هزيمت و ذلت و سقوط كشيد . قصه اندلس چيزى جز همان حقيقت جاويدان تاريخ نيست و مسير مستمر تاريخ آمدن و رفتن نسلها و امتهاست و دست به دست گشتن دولتها و اوج و حضيض تمدنهاست . پيكار طولانى و افروخته‌اى كه امت اسلامى ، در اندلس در آن غوطه‌ور بود - تا پيش از آنكه تسليم سرنوشت محتوم خود شود - آكنده از آنچنان قهرمانيها و فداكاريهايى بود كه در ميان مللى كه براى دفاع از حيات و حريت خويش برپاى خاسته بودند نظاير اندكى داشت . شهرهاى بزرگ اندلس در خلال يك سلسله پيكارهاى خردكننده يك‌يك دستخوش سقوط گرديد و اين از هنگامى بود كه خلافت اموى اندلس ، در اواخر قرن چهارم هجرى سقوط كرد و دولتهاى كوچك طوايف جدا از يكديگر ، بر ويرانه‌هاى آن دولت شامخ و عظيم به وجود آمدند . سقوط هريك از شهرهاى مهم با آن تمدن