محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
156
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
پرتغالى ازدواج كرد ، آن زن تلاش بسيار كرد تا مگر شوى خود را از زير نفوذ وزير نيرومندش خارج كند و همچنان به تلاش خويش ادامه داد تا وزير را از كار بيفكند . گويند اين عمل ناجوانمردانه در سالهاى آخر ، زندگى او را تباه كرده بود . خوان در ژوئيه سال 1454 م در بلد الوليد بمرد . از زن دومش صاحب دخترى شد به نام ايسابلا ( ايزابل ) كه بعد از پدر به پادشاهى نشست . اين زن به ايسابلاى كاتوليكى شهرت يافت و در تاريخ اسپانياى مسيحى مقام و مزيتى بسزا دارد . بيشتر سالهاى عصر خوان دوم عصر صلح و آرامش ميان غرناطه و قشتاله بود . مراسم مسابقات اسبسوارى ميان سروران و اشراف دو كشور در فضاى عاطفه و مؤدت برقرار بود . ولى غرناطه سرانجام گرفتار عصيانهاى داخلى شد ، و رقبايى كه از عصر سلطان الايسر محمد بن يوسف و يارانش به تخت و تاج غرناطه چشم دوخته بودند بار ديگر سر برداشتند . طبق معمول قشتاله همچنان به نفاقافكنى و تحريك دستهجات رقيب مشغول بود . پس از خوان دوم پسرش هنرى چهارم به پادشاهى رسيد . او نيز چون پدرش بيمارگونه و ناتوان بود آنسان كه « عاجز » لقب يافت . با اين همه دولت قشتاله در عهد او از تجاوز به اراضى اسلامى و مملكت غرناطه كه اوضاع داخلىاش پريشان شده بود بازنايستاد . سلطان غرناطه ابن اسماعيل ( يوسف بن احمد ) مجبور شد كه جزيه بر عهده گيرد . يكى از مهمترين حوادث در عصر هنرى چهارم استيلاى قشتاليان براى هميشه بر شهر مرزى جبل طارق بود در سال 1462 م . و ما از آن حوادث در جاى خود ياد كرديم . هنرى در سال 1474 بمرد . پس از مرگ او اشراف از جانشينى تنها دخترش خوانا بدان سبب كه در نسبتش ترديد مىكردند . ممانعت كردند . در اين هنگام خواهرش ايسابلا براى تصاحب تخت پادشاهى قيام كرد . او در سال 1469 با پسر عمّش امير فرناندوى آراگونى ازدواج كرده بود ، و حال آنكه برادرش هنرى چهارم با اين ازدواج موافق نبود . اين ازدواج چنان كه خواهيم گفت در سير تاريخ اسپانيا اثرى شگرف داشت .