محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
78
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
اين قرار كه در سال 514 ه امير المسلمين فرمان داد كه در بلاد اندلس منجيق بسازند و آلات حرب مهيا سازند . چون منجنيقهاى سهم غرناطه ساخته شد ، اجداى بن سيرلمتونى صاحب الاعنه بيرون آمد تا آنها را بيازمايد و به كار برد . مردم كثيرى نيز گرد آمده بودند تا تماشا كنند . اجداى بن سير خواست راه را بگشايد ، حربهاى را كه در دست داشت به حركت آورد . قضا را به كودكى اصابت كرد و او بكشت . مردم به خشم آمدند و در شهر آشوب شد . با پرداخت ديه اولياى دم را راضى ساختند و آشوب بيارميد . چندى بعد در روز عيد قربان مردم بسيار براى ديدن مراسم عيد گرد آمده بودند . ازدحام مردم سبب كشمكشهايى شد . در اين هنگام جماعتى كثير از جانب ربض غربى پيش آمدند و روى به قصر نهادند . فرمانرواى قصر كوشيد تا به نيروى حشم و غلامان خود مردم را براند ولى مردم زورآور شدند و به قصر درآمدند و هرچه در آن بود به غارت بردند . صاحب قصر بيرون جسته بگريخت و جان خويش برهانيد . قاضى ابو الوليد بن رشد با جمعى از بزرگان فقها بيرون آمدند و مردم را راندند و اوباش را سركوب نمودند « 1 » . ابن اثير در باب اين شورش تفصيل بيشترى مىدهد . مىگويد : در روز عيد قربان سال 514 ه مردم به تفرج بيرون آمده بودند . يكى از غلامان امير ابو بكر بن يحيى بن رواد دست به زنى يازيد و او را نگهداشت . آن زن بانگ به استغاثه برداشت و مردم به يارىاش شتافتند . ميان غلامان و مردم قرطبه فتنهاى عظيم برخاست و تا شب تاريك شد همچنان زد و خورد بود . خبر به والى ، امير ابو بكر رسيد . فقهاء و اعيان نزد او گرد آمدند و از او خواستند كه در آرامش اوضاع اقدام كند و گفتند اگر يكى از بندگان را بكشد مردم دست از شورش خواهند كشيد . امير ابو بكر امتناع كرد و به خشم آمد و در همان روز آمادهء پيكار گرديد . مردم قرطبه به زعامت اعيان و فقهاء به مقابله برخاستند و او را منهزم ساختند . امير ابو بكر در قصر تحصن جست . مردم محاصرهاش كردند ، او با مشقت زياد توانست بگريزد . مردم قصر را غارت كردند و خانههاى مرابطين را به آتش كشيدند و اموالشان را تاراج كردند
--> ( 1 ) . ابن عذارى البيان المغرب ( اوراق خطى كه در كتابخانهء القرويين يافتهام ) .