محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

70

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

مرابطين پس از اين جنگ به اراضى خود بازگشتند « 1 » . ابو عبد الله محمد بن الحاج از اكابر زعماى لمتونه و سرداران آن بود . با يوسف بن تاشفين خويشاوندى داشت زيرا نسب او هم به ترقوت مىرسيد كه جد خاندان پادشاهان مرابطى بود . ابو عبد اللّه به ابن الحاج مشهور بود ، زيرا پدرش فريضهء حج گزارده بود . از سال 484 ه كه با يوسف بن تاشفين به شبه جزيره قدم نهاد در كارهاى عظيم لشكرى شركت داشت . نخست در تصرف قرطبه از دست المعتمد بن عباد شركت داشت ، سپس در نبردهاى متعددش با قشتاليان . چون على بن يوسف به امارت رسيد ابن الحاج را به امارت مغرب برگزيد ولى او بيش از چند ماه در اين مقام نماند . در سال 501 ه به امارت بلنسيه و نواحى شرقى اندلس منصوب گرديد . ابن الحاج از بلنسيه به دعوت مردم سرقسطه به آن ديار رفت و آنجا را از بنى هود بستد و چنان كه گفتيم به امارت بلنسيه و ناحيهء شرقى معين گرديد . يكى از بزرگترين كارهاى امير المسلمين على بن يوسف در اين روزگاران بازپس گرفتن اوست جزاير شرقى را از دست جنگجويان مسيحى . پيش از اين‌كه از مملكت دانيه سخن مىگفتيم از جزاير شرقى و احوال آن نيز سخن به ميان آورديم و گفتيم كه چگونه مملكت دانيه در سال 468 ه / 1076 م به تصرف المقتدر بن هود افتاد و بدين‌گونه رياست على بن مجاهد كه زين پيش بردانيه فرمان مىراند به پايان آمد . عبد اللّه المرتضى فرمانرواى جزاير شرقى بود . چون المرتضى در سال 486 ه درگذشت ، يكى از غلامانش كه خود از خواص او بود ، به نام مبشر بن سليمان به جاى او نشست . و با حزم و كفايت امور آن سامان در ضبط آورد و ناصر الدوله لقب يافت و مدتى دراز بر سر آن كار بود و از آنچه در شبه جزيره مىگذشت خود را به يك‌سو كشيده بود . سپاه مرابطين در خلال اين ايام بر شهرهاى شرقى اندلس مستولى شده بودند .

--> ( 1 ) . ابن ابى زرع ، روض القرطاس ص 104 و 105 ، نيز رجوع كنيد به : . 22 - 02 . p ; dibi ; aredoC . F روايت ابن عذارى را كه مىگويد ابن الحاج در زمرهء كسانى از امراى لمتونه بود كه در سال 509 ه در نبرد قرطبه به قتل رسيدند ، پيش از اين آورديم .