قلمريه خواهيم پرداخت . فرناندو پادشاه قشتاله پس از دو سال ديگر يعنى در سال 1065 م بمرد و چند سال ميان سه فرزند او كشاكش بود و در خلال اين مدت مسيحيان به فكر تجاوز به اراضى مسلمانان نبودند و ابن الافطس از تعرض ايشان آسوده بود . چون تخت قشتاله و ليون به دست فرزند فرناندو ، آلفونسو افتاد ، هدف اين تعرض به سوى مملكت طليطله و مملكت اشبيليه گرديد . المظفر بن الافطس در سال 461 ه / 1068 م درگذشت و پسرش يحيى ملقب به المنصور جانشين او شد . لازم است پيش از آنكه سخن را در باب المظفر بن الافطس به پايان بريم به بيان جنبه‌هاى درخشان زندگى او پردازيم و مرادمان جنبه‌هاى معنوى حيات اوست . المظفر بن الافطس از علماى زمان خود بود و به شعر و ادب مشتاق . او شعر شاعران عصر خود را انتقاد مىكرد و مىگفت : « هركس نمىتواند مانند متنبى و معرى شعر بسرايد بهتر است كه خاموش باشد » . و خود به شعرى فروتر از شعر ايندو راضى نمىشد . در عالم ادب به سبب كتابى كه به نام او المظفرى ناميده شده ، اشتهار يافته است . اين كتاب يك دايرة المعارف بزرگ ادبى و تاريخى است حاوى بسيارى از اخبار و سير و منتخباتى از شعر و لطايف و غرايب اعمال پادشاهان و نوادر لغوى . ابن الافطس در تأليف آن سالها وقت صرف كرد . او از كتابهاى نفيسى كه در خزاين كتب خويش داشت در تصنيف آن استفاده نموده است . المظفر بن الافطس در تأليف اين كتاب جز از كاتب خود ابو عثمان سعيد بن خيره از كس يارى نگرفت . گويند المظفرى پنجاه مجلد بوده و بعضى گويند ده مجلد ضخيم بوده است . اين كتاب بزرگ سالها معروف و متداول بوده و در تواريخ اندلس از آن ياد شده است ؛ ولى عاقبت از ميان رفته و جز اندكى از آن به دست ما نرسيده است . « 7 » چون المنصور يحيى بن محمد المظفر بن الافطس به حكومت نشست برادرش عمر بر او بشوريد . عمر خود را از برادر شايسته‌تر به حكومت مىدانست . هنگام مرگ

--> ( 7 ) . ابن عذارى : البيان المغرب ، ج 3 / ص 236 و 237 . ابن الخطيب : اعمال الاعلام ، ص 183 و 184 . عبد الواحد المراكشى : المعجب ، ص 41 و 42 .