در عهد عميدشان المظفر و پسرش عمر المتوكل پناهگاه جمعى بزرگ از شعراى عصر بود . مقدم بر همهء آنها وزيرشان شاعر و كاتب بزرگ ابو محمد عبد المجيد بن عبدون ، متوفى به سال 520 ه / 1126 م بود و سه برادر موسوم به بنو القبطرانه ، ابو بكر و ابو محمد و ابو الحسن پسران عبد العزيز البطليوسى . اينان نيز از وزراى بنى الافطس بودند و از شاعران دربار آنان . مرثيه‌اى كه ابن عبدون پس از برافتادن دولت بنى الافطس سرود شهرت بسزا يافت . آن قصيده به عبدونيه معروف است و ما پيش از اين از آن ياد كرديم . المظفر بن الافطس خود بزرگترين ادباى زمان خويش بود . كتاب بزرگ ادبى و تاريخى او موسوم به المظفرى شهرت بسيار دارد . مىگويند صد مجلد بوده است همه اخبار و فنون ادبى . « 13 » همچنين پسرش عمر المتوكل عالم و شاعرى بزرگ بود . در دربار المريه بر گرد بنى صمادح نيز جمعى از اقطاب شعر و ادب گردآمده بودند . مقدم بر همه ابو عبد اللّه بن عباده معروف به ابن القزار و ابو الفضل جعفر بن شرف و ابن الحداد الوادى آشى و غير ايشان بودند و ما در اخبار مملكت المريه از آنان نام برديم . بنى صمادح نيز چون بنى عباد خاندانى شعرپيشه بودند و المعتصم بن صمادح از بزرگترين شعراى زمان خود بود . همچنين دو پسرش يحيى ملقب به رفيع الدوله و ابو جعفر ملقب به رشيد الدوله و دخترش ام الكرام در زمرهء شعرا بودند . بويژه رفيع الدوله مشهورتر و برتر از همه بود . « 14 » نبايد فراموش كرد كه علامهء لغت‌شناس و جغرافيادان ابو عبيد البكرى چندى در المريه در كنف حمايت و رعايت المعتصم زيست و فرهنگ مشهور جغرافيايى و بعضى كتابهاى ديگر خود را در آنجا تأليف كرد . اما شعر و ادب را در دربارهاى امراى بربرى چندان مكانتى نبود . مثلا در سايهء تربيت بنى ذو النون در طليطله چندان درخششى نداشت و در دربارشان جز اندكى از شعرا و ادبا گردنيامدند ؛ ولى برخى از منجمان يا علماى فلاحت در آنجا ظهور كردند . همچنين در غرناطه در سايهء تربيت بنى مناد كه از بربرها بودند نهضت ادبى مهمى به وجود نيامد . ولى قصرهاى امراى طوايف در شرق اندلس و در سرقسطه نيز به‌طور كلى در

--> ( 13 ) . المقرى : نفح الطيب ، ج 2 / ص 136 و 141 . ( 14 ) . ابن الابار : الحلة السيراء ، ص 176 .