محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
338
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
* نبرد زلاقه يكى از نبردهاى مهم اسلام است بر ضد مسيحيت . در واقع ، برخورد اسلام و مسيحيت در دشت زلاقه صفحهاى از جنگهاى صليبى است و اسپانيا نخستين كانون آن بود . اين آتشى كه در اسپانيا افروخته شده بود پس از اندكى شرارههايش به مشرق رسيد و در همان اوانى كه در اسپانيا شعله مىكشيد مشرق را نيز در لهيب خود فروبرد . نبرد زلاقه تنها به هزيمت پادشاه قشتاله و پيروزى مرابطون و همپيمانانشان پايان نيافت و ابعاد ديگرى پيدا كرد . جوشوخروش دينى مرابطون كه در شهرها و صحراى مغرب در مدتى كوتاه اوج گرفت و از درياى مديترانه گذشت و نخست به يارى دول اسلامى شتافت و سپس سراسر اسپانيا را از امراى طوايف بستد ، حركتى شديد بود كه دول مسيحى را بيمناك نمود و بار ديگر چهرهء پيروزمند اسلام را كه دوبار مسيحيت را در اسپانيا گوشمال داده بود آشكار ساخت . آرى ، پس از آنكه در واقعهء بلاط الشهدا شارل مارتل به سال 732 م با پيروزى خويش بر مسلمانان مسيحيت را نجات بخشيد اسپانياى مسلمان دوبار بسيج سپاه كرد و انتقام شكست خويش بستد : يكى در عهد الناصر لدين اللّه و ديگر در عهد المنصور بن ابى عامر ، و در هر دوبار اسپانياى مسيحى را به آن سوى جبال شمالى واپس راند و اسلام را تا دورترين نقاط اسپانيا بسط داد . اقدامات آلفونسو پادشاه قشتاله پس از شكست خود در نبرد زلاقه حاكى از تأكيد او بود به ايجاد يك جنگ صليبى . آلفونسو ديد كه اگر مسلمانان اسپانيا و افريقا بار ديگر چنان كه در زلاقه اتفاق افتاد دست اتحاد به هم دهند و چون تن واحد تاخت آورند ديرى نخواهد پاييد كه دولتهاى اسپانياى مسيحى را سرنگون خواهند كرد ؛ پس بايد در برابر اين اتحاديهء اسلامى يك اتحاديهء مسيحى نيز به وجود آيد ؛ از اينرو رسولان خويش را با مكتوباتى به نزد ملوك و امراى مسيحى كه در آن سوى جبال پيرنه بودند فرستاد و آنان را از خطر عظيمى كه تهديدشان مىكرد بياگاهانيد و هشدار داد كه اگر به يارىاش نشتابند مجبور خواهد شد با مسلمانان پيمان صلح بندد و آنان را در عبور از جبال پيرنه آزاد بگذارد . فرياد آلفونسو در سراسر فرانسه و امارات اطراف آن انعكاسى عظيم داشت . امير بورگنى دوك اودو ، داماد آلفونسو و برادرزادهء