محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
266
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
برادرش هشام بود و ايندو در كنف حمايت او زندگى مىكردند . عبد الرحمان هنگامى كه خيران و همتايان عامرى او نامزد خلافتش كردند و المرتضى لقبش دادند از البونت بيرون آمد . چون المرتضى در جنگى كه ميان يارانش و بربرها در نزديكى غرناطه درگرفت در سال 409 ه به قتل رسيد ، برادرش هشام تحت حمايت عبد اللّه بن قاسم قرار گرفت و در البونت سكونت گزيد ، تا مردم قرطبه او را در ماه ربيع الاخر سال 418 ه به خلافت برگزيدند و المعتد باللّه لقبش دادند . هشام مدت دو سال و هفت ماه در البونت ماند و در قرطبه به نام او خطبه مىخواندند . در ماه ذو الحجهء سال 420 ه به قرطبه درآمد و در آنجا با او تجديد بيعت كردند و دو سال ديگر در مركز خلافت باقى ماند . « 3 » عبد اللّه بن قاسم در امارت كوچك خود تا سال 421 ه / 1030 م كه وفات كرد ، فرمان مىراند . پسرش محمد بن عبد اللّه ملقب به يمن الدوله به جايش نشست . او نيز قريب دوازده سال حكومت كرد . از حوادثى كه در عهد او گذشته است خبرى نداريم . چون در سال 434 ه / 1042 م وفات كرد ، پسرش احمد بن محمد بن عبد اللّه ملقب به عز الدوله جانشين او گرديد . عز الدوله تا سال 440 ه / 1048 م كه جهان را بدرود گفت بر سرير حكومت بود . يكى از يارانش فرزند خردسال او محمد را به جاى پدر نشاند . اين كودك هفت ساله بود و جد مادرىاش كه قاسم نام داشت سرپرستى او را به عهده گرفت ؛ ولى عم او عبد اللّه بن محمد را از اين عمل خوش نيامد ، زيرا خود را سزاوارتر از او به خلافت مىدانست . جمعى نيز با او يار شدند و قاسم را گرفتند و در بند كشيدند و امير خردسال را به دامان مادرش بازگردانيدند . هنوز چند ماهى نگذشته بود كه عبد اللّه زمام همهء امور را در دست گرفت و به جناح الدوله يا نظام الدوله ملقب شد و مادر آن كودك را كه بيوهء برادرش بود به زنى گرفت تا از طمعورزيها و دسيسههاى او در امان بماند و بىهيچ منازعى حكومت كند . عبد اللّه بن محمد بن بيش از چهل سال در البونت فرمان راند . در عهد او حادثهء مهمى رخ نداد مگر آن ايام كه سراسر منطقه مورد حادثهجوييها و تجاوزات السيد الكمپيادور واقع شده بود و ما در تاريخ بلنسيه بدان اشارت كرديم . در سال 482 ه / 1089 م السيد سپاهيان خود را به البونت برد و در آنجا دست به كشتار و آشوب زد .
--> ( 3 ) . ابن عذارى : البيان المغرب ، ج 3 / ص 127 و 145 .