محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
165
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
هجوم نمود و او و فرزندش را كشت و المريه را بستد . اين واقعه در محرم سال 405 ه / ژوئيهء سال 1014 م اتفاق افتاد . المريه از اين پس مركز حكومت او و جاى اموال و سازوبرگ جنگىاش شد و نيز مركز دعوت براى امامت هشام المؤيد ؛ زيرا غلامان صقلابى هشام را امام و مولاى خود مىدانستند . پيش از اين در اخبار دولت حمودى ديديم كه چگونه على بن حمود الحسنى حاكم سبته در ايام فتنه ادعا كرد كه ولىعهد هشام است و چگونه خيران با او همپيمان شد و سپس با نيروى خود به يارىاش برخاست . بربرهاى غرناطه نيز با او يار شدند و كار بدانجا كشيد كه نيروهاى متحدهء بربر به قرطبه بتازند . در اين لشكركشى ، على ابن حمود پيروز شد و به قصر خلافت درآمد و چون هشام المؤيد را نيافت خود را خليفه خواند . و اين آغاز دولت بنى حمود در سال 407 ه بود . سپس ديديم كه چگونه خيران بيمناك از غدر على بن حمود قرطبه را ترك گفت و آهنگ جيان نمود و يارانش را به خلافت عبد الرحمان المرتضى دعوت كرد و در اين اقدام چند تن از واليان ثغور يارىاش كردند . سپس ميان سپاه المرتضى و بربرهاى غرناطه نبرد افتاد و المرتضى شكست خورد و به قتل رسيد . در اين هنگام خيران و يارانش بار ديگر آهنگ المريه كردند و اين واقعه در سال 409 ه / 1019 م اتفاق افتاد . ظاهرا خيران با آنكه المريه را مركز اصلى فعاليت خود اتخاذ كرده بود ولى در حوادث شرق اندلس نقش آشكارى داشت . غلامان عامرى در شرق اندلس سعى بر آن داشتند براى خويش رئيسى از سلالهء مولاى بزرگشان المنصور بن ابى عامر برگزينند تا همه از جهت روحى تحت لواى او قرار گيرند . در اين باب ، عبد العزيز بن عبد الرحمان بن المنصور را كه جوانى نوخاسته بود برگزيدند . و ما گفتيم كه او در ايام پدرش عبد الرحمان خردسال بود ، ولى پدرش او را مقام حاجبى داده و به سيف الدوله ملقب نموده بود . چون پدرش از ميانه برخاست وى نهانى از قرطبه خارج شد و به سرقسطه رفت و در آنجا در كنف حمايت صاحب سرقسطه منذر بن يحيى التجيبى قرار گرفت . چون غلامان عامرى او را به رياست خويش برگزيدند از سرقسطه بيرون آمد و به شاطبه رفت و در آنجا در سال 411 ه / 1021 م بيعت با او را اعلان كردند . در روايت ديگر آمده است كه المستعين سليمان بن الحكم هنگامى كه براى بار اول به خلافت نشست كوشيد تا اعتبار و حيثيت بنى عامر را تجديد كند . فرمان داد پيكر