محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
126
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
ماكسن درگذشت و پسرش باديس زمام امور غرناطه به دست گرفت . « 8 » ابن حيان در اين عصر مىزيست و از سجاياى اخلاقى حبوس سخن گفته است . مىگويد كه او با وجود قساوت قلبش به شعر و ادب گوش مىسپرد . مردى بردبار و در عين حال سختدل و مهيب بود . كم مىخنديد ، بسيار مىانديشيد ، سخت خشمگين مىشد . دلير بود و در سواركارى استاد . جبار بود و متكبر و هوشمند و حيلهگر و مردى مردانه . در همهء اين موارد اخبارى از او نقل شده است . « 9 » 2 چون حبوس درگذشت پسرش باديس كه مقدر شده بود نيرومندترين ملوك بربر در جنوب اندلس شود به جايش نشست . و اين در دورهاى بود كه در اندلس دولتهاى متعدد روى كار بود . برادرش بلقين بن حبوس با او به نزاع بر سر فرمانروايى برنخاست ، ولى يكى از افراد قومش ، يعنى پسر عمش يدير بن حباسة بن ماكسن به رقابت سربرداشت . يدير كه يارى برخى از شيوخ غرناطه را پشت سر خود داشت از زمان عمش حبوس در اين خيال بود كه خود قدرت را قبضه كند . چون در ايام حبوس كارش به جايى نرسيد كوشيد تا در عهد باديس حملهء ديگرى آغاز كند . يكى از مشوقان او ، ابو الفتوح ثابت بن محمد الجرجانى كاتب بود . ابو الفتوح از علماى مشرق بود كه در ايام فتنه به اندلس آمده و در غرناطه مانده بود . علاوه بر سرمايهء سرشار ادبى به مسائل حكمت و نجوم نيز توجه داشت . با پيشگوييهاى خود به يدير القا كرده بود كه به زودى بر تخت فرمانروايى غرناطه جلوس خواهد كرد و سى سال حكم خواهد راند . « 10 » ابو العباس كاتب حبوس ، معاونى از يهوديان داشت به نام ابو ابراهيم يوسف بن اسماعيل بن نغز إله كه متصدى جمع اموال بود . مردى فروتن و نيكسيرت بود . ابو العباس
--> ( 8 ) . در باب حبوس بن ماكسن ، رجوع كنيد به امير عبد الله : التبيان ، ص 25 و 26 . ابن الخطيب : الاحاطه ، ج 1 / ص 485 . ابن عذارى : البيان المغرب ، ج 3 / ص 264 . ( 9 ) . ابن بسام : الذخيره ، قسمت اول ، مجلد اول / ص 404 . ( 10 ) . ابن الخطيب : الاحاطه ، ج 1 / ص 463 و 465 .