چنين هم بوده است - مىتوانيم سرزمين وسيعى را كه قبايل بربر در عصر ملوك الطوايف در زير فرمان خويش آورده بودند مجسم كنيم . پيش از اين از اخبار دولت بنى حمود و اخبار خردك دولتهاى بربرى كه در منطقهء ميانى و جنوبى اندلس بر روى ويرانه‌هاى دولت بنى حمود بوجود آمدند ، سخن گفتيم و گفتيم كه المعتضد بن عباد چه‌سان توانست به حيات آنان يكى پس از ديگرى پايان دهد . و همه را ضميمهء مملكت بزرگ اشبيليه سازد . در اين فصل به اخبار دولت بنى مناد در غرناطه مىپردازيم . اين دولت پس از دولت بنى حمود بزرگترين دولت بربرها در جنوب اسپانيا بود . 1 بنى مناد در اصل به قبيلهء مشهور صنهاجه انتساب داشتند . صنهاجه بطنى از بطون قبيلهء بزرگ برانس و منازل ايشان در منطقهء وسطاى مغرب بود . چون عبيديان ( فاطميان ) بر افريقيه چيره شدند و در آنجا دولتى تشكيل دادند ، بنى مناد به آنان گرايش يافتند و در كنار ايشان با كسانى كه بر ضد ايشان خروج كرده بودند به نبرد برخاستند . زعيمشان زيرى بن مناد از بزرگترين زعماى بربر بود كه با قبايل مغرب كه مخالف عبيديان بودند همراه با سردار عبيدى جوهر ، جنگيد و در يكى از آن جنگها كشته شد . پسرش بلكين به جاى او نشست . چون المعز لدين اللّه در سال 362 ه پس از فتح مصر به دست جوهر به آن ديار نقل كرد ، يوسف بن زيرى معروف به بلكين را براى فرمانروايى ولايت افريقيه برگزيد . پس از بلكين پسرش منصور بن يوسف به جايش نشست و پس از او پسرش باديس بن منصور امارت افريقيه يافت . در خلال اين احوال در سراسر مغرب آتش جنگ ميان اين امراى صنهاجه و دشمنانشان از امراى زناته و غير آن از قبايل طرفدار بنى اميه ، خلفاى قرطبه شعله‌ور بود . ما پيش از اين از دوره‌هاى اين نبردها كه در مغرب ميان فاطميان و خلافت اندلس برپا شده بود سخن گفتيم . اين جنگها از زمان الناصر لدين اللّه آغاز شد و بويژه در عصر الحكم المستنصر سپس المنصور بن