غياث الدين بن همام الدين الحسيني ( خواند امير )

674

تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي )

گفتند كه خداى ما اين شخص را نكشته است و زر و جواهر بسيار به او دادند و آن مسلمان در ميان ايشان چنان عزيز و صاحب‌اختيار شد كه هرحكمى كه ميكرد اطاعت مينمودند . ذكر بعضى از جبال غرايب احوال در آفريدن جبال ايزد متعال را حكمت بسيار است و از آن جمله يكى معادن زر و نقره و جواهر است كه در جوف آنها پيدا شود و سبب تكون معدن آنست كه چون آب برف و باران در مسامات جبال نفوذ كند بواسطهء حرارت جوف مغارات مياه مذكوره مستحيل ببخارى لطيف گردد و طلب خروج نمايد و چون راه بيرون شدن نيابد اجزاى آن بخار تكاثف پيدا كرده زمانى بعيد العهد بر آن حال بماند و چون توقف آن امتداد يابد صفا و غلظ او تزايد پذيرد و از آن زببق منعقد گردد و بسبب اختلاط و امتزاج او باجزاء تراب متنوعهء و طنج و نضج هوا از آن اجناس جواهر مختلفة البطايع و الالوان حدوث يابد و آن جواهر را معدنيات گويند و شرح حقيقت تكون آن درين اوراق نگنجد لا جرم قلم مشكين رقم بذكر بعضى از جبال غريبه اختصار مينمايد جبل دماوند در حدود طبرستانست و چهار فرسخ ارتفاع دارد و بر قلعه انجيل قطعه زمينى است كه ده گز مكسر مساحت دارد و در وى سوراخهاست كه بشب از آن شعب شعاعى چون نور آفتاب ظاهر شود چنانچه بروشنائى آن مسافتى بعيد توان ديد و در روز دودى از آنموضع متصاعد گردد و در ميان عوام مشهور است كه سليمان عليه السلام صخرهء جنى را در بن كوه حبس نموده است در عجايب البلدان از على بن زين منقولست كه گفت من و جماعتى از اهل سياحت عازم كوه دماوند گشتيم و در قله آن كوه هفتاد موضع يافتيم كه دخان كبريتى از آنجا متصاعد بود و چون احتياط كرديم ساير جبال در جنب آن بغايت حقير مينمود و بحر خزر از آنجا جوئى كوچك مرئى ميگشت و بر سر آن كوه غماميست متراكم كه در تابستان و زمستان اصلا منكشف نميشود . جبل نهاوند نزديك به آن بلده است و در بن كوه دو طلسم ساخته‌اند يكى صورت گاو و ديگرى بهيات ماهى و از اين كوه آبى بيرون ميآيد و منقسم ميگردد به دو قسم قسمى بنهاوند ميرود و قسمى بدينور جبل ثور نزديك به مكه مباركه است و در آنجا غاريست كه سيد ابرار صلى اللّه عليه و على آله الاطهار و اصحابه الاخيار در وقت هجرت بمرافقت ابو بكر صديق رضى اللّه تعالى عنه دو سه روز آنجا ساكن بود جبل اشيره در ولايت تركستان است در اراضى شاش و معادن نفط و فيروزه و طلا و روى و آهن در آنكوه بسيار است و در آنجا سنگى پيدا شود كه چون در آتش افكنند سفيد گردد و اثوابى را به آن بشويند بغايت پاك و لطيف شود . جبل سيلان كوهى است در غايت بلندى نزديك باردبيل مشتمل بر اشجار بسيار و چشمه‌هاى آب گرم و سرد و مشهور است كه هرحيوانى كه قصد خوردن اثمار آن اشجار كند