غياث الدين بن همام الدين الحسيني ( خواند امير )

58

تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي )

استوياى از كوينى كه او نيز داخل قيكان قاآن بود و العلم عند اللّه المعبود . گفتار در بيان كيفيت انتقال سلطنت قراقرم و كلوران از اولاد اوكداى قاآن بمنكوقاآن بن تولى تولو خان چون مدت حيات كيوك خان در حدود سمرقند بنهايت رسيد اختلال بقواعد تورهء چنگيز خان راه يافته هريك از شاهزادگان بخيالى متوجه يورت خود گرديده بنابر آن كه در آن زمان باتو بن جوجى خان كه او را صاين خان ميگفتند از ساير شاهزادگان الوس چنگيز خان بمزيد شوكت و ابهت امتياز تمام داشت ايلچيان به اطراف و اكناف مملكت فرستاده فرمان داد كه جميع اولاد چنگيز خان و امراء و نوئينان بدشت قبچاق حاضر شوند تا باتفاق هريك از شاهزادگان را كه شايسته سلطنت دانيم بر مسند كامرانى بنشانيم و بعضى از آن طايفه در مقام تمرد و عصيان آمده گفتند كه يورت چنگيز خان موضع قراقرم است و كلوران و ما را هيچ ضرورت نيست كه بدشت قبچاق رويم و زمره بدان جانب رفته جمعى از قبل خود كسان فرستادند و سور توقبى بيكى كه خاتون تولى خان بود و جمال حالش باوصاف پسنديده اتصاف داشت و پيوسته تخم انعام و احسان در فضاى دل اشراف و اعيان مىگماشت در آن اوان پسر ارشد خود منكوقا آن را گفت كه چون اكثر بنى اعمام تو از فرمان باتواقا تخلف ورزيده‌اند انسب چنان مىنمايد كه تو با برادران بدانجا روى و شرف ملازمتش دريابى و منكوقاآن بسخن مادر عمل نمود خود را ببارگاه باتو رسانيد و لوازم خدمت بجاى آورده پيشكش كشيد و باتو آثار اقبال در ناصيهء احوال منكو مشاهده كرد و گفت كه از ميان شاهزادگان قابليت سلطنت اين جوان دارد و اكثر حاضران را با خود متفق ساخته در ساعت مناسب كلاه از سر برداشته و كمر از ميان گشاده منكورا زانو زد و كاسه داشت و چنان مقرر ساخت كه در سال آينده در الغ يورت قريلتاى سازند و منكو را بار ديگر باتفاق ساير اقاوانى بر مسند قاآنى بنشانند آنگاه طايفه كه از اطراف و جوانب در دشت قبچاق جمع آمده بودند بمنازل خود مراجعت نمودند و باتو برادران خود بركه اغول و بوقاتيمور را با سپاه گران در مصاحبت منكوقاآن بموضع كلوران فرستاد تا بتشيد بنا و دولت او قيام نمايند و چون ايشان به مقصد رسيدند باحضار شاهزادگان و امراء و نوئينان فرمان دادند و جمعى از آن طبقه مانند يسومنكا بيسومنكا ولد جغتاى خان و شيرامون بن كوجوى و باتواغول ولد كيوك از امتثال آن مثال سرباز زده گفتند كه شايسته سرير خانى كسى است كه از نسل اوكداى قاآن باشد وصولان پيش صاين خان فرستاده پيغام دادند كه ما بر سلطنت منكو راضى نيستيم و بنابراين مضايقه و مناقشه قريب چهار سال قريلتاى در حيز تاخير افتاده هركه از طول مكث ملول شد و كسى نزد باتو ارسال داشته استفسار نمود كه صلاح مهم منكوقاآن چيست باتو جواب داد كه اگر شاهزادگان