غياث الدين بن همام الدين الحسيني ( خواند امير )
179
تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي )
ذكر بعضى از وقايع زمان ايالت هشام و بيان فوت فرقهء از كبراء انام علماء اعلام آوردهاند كه بعد از فوت يزيد بن عبد الملك بسه روز هشام از مقام رصافه كه مسكنش بود بدمشق رسيده بر سرير حكومت متمكن گرديد و در اوايل سنهء ستة و مائه عمرو بن ميسره را از امارت عراق و خراسان عزل كرده خالد بن عبد اللّه القشيرى را والى آن ولايت گردانيد و درين سال ميان دو طايفه از اعراب كه در نواحى بلخ ساكن بودند غبار نزاع ارتفاع يافته مهم بحرب انجاميد و حاكم خراسان مسلم بن سعيد نصر بن سيار را بدفع آن حادثه نامزد كرده نصر بمساعى موفور اشتعال نايرهء فتنه را تسكين داد و سر و ريش بعضى از مردم فتان را تراشيد و همدرين سال خالد بن عبد اللّه مسلم بن سعيد را از امارت خراسان عزل كرده حكومت آن مملكت را ببرادر خويش اسد بن عبد اللّه داد و همدرين سال عبد الملك بن عمر كه از كبار تابعين بود و مدتى بقضاء كوفه قيام نمود وفات يافت و همدرين سال سالم بن عبد اللّه بن عمر بن الخطاب بعالم عقبى شتافت در تاريخ امام يافعى مسطور است كه سليمان بن عبد الملك در خانهء كعبه سالم را ديده گفت حاجتى كه دارى از من طلب نماى جواب داد كه و اللّه در خانهء خدا از غير خدا چيزى سؤال ننمايم و در همين سال مرغ روح ابو عبد الرحمن طاوس بن كيسان اليمانى الجندى الخولانى كه صاحب علم و عمل بود قفص قالب شكسته در عالم جاودانى آشيانه گزيد در تاريخ امام يافعى مزبور است كه طاوس در وقت احرام حج قبل از روز ترويه بيكروز وفات يافت و هشام بن عبد الملك كه آن سال در سلك حجاج انتظام داشت بر وى نماز گذارد در سير السلف از ابن شوذب مرويستكه گفت حاضر شدم بجنازهء طاوس سنهء ستة و مائه و مردم ميگفتند رحمت كند خداى بر تو اى ابو عبد الرحمن چهل نوبت بمناسك حج قيام نمودى و بعضى از مورخان برآنند كه طاؤس چندگاه بقضاء ولايت صنعا و جند پرداخت و بعد از وفات او پسرش عبد اللّه بن طاوس سرانجام آن مهم را پيشنهاد همت ساخت و در سنهء سبع مائه اسد بن عبد اللّه كه حاكم خراسان بود غور و غرچستان و جبال نيمروز را فتح نمود و درين سال ابو ايوب سليمان بن يسار كه يكى از فقهاء سبعهء مدينه است وفات يافت و بروايتى همدرين سال قاسم بن محمد بن ابى بكر التيمى عالم فانى را وداع كرد و او نيز داخل فقهاء سبعهء مدينه است و از كبار تابعين و اعاظم علماء متبحرين و در سنهء ثمان و مائه مسلمة بن عبد الملك بفرمان هشام لشگر بروم كشيده بلدهء قرقيسا را مفتوح گردانيد و درين سال ابو عبد اللّه المزنى الفقيه و يزيد بن عبد اللّه الشخير و محمد بن كعب القرطى وفات يافتند و يزيد نودساله بود و در سنهء تسع و مائه هشام خالد بن عبد اللّه و برادرش اسد را از ايالت خراسان و عراق معزول ساخته حكم كلبى را بحكومت خراسان روان كرد و پس از اندك فرصتى رقم عزل بر صحيفهء حال حكم كشيده اسرش بن عبد اللّه را بجايش فرستاد و درين سال ابو الحارث بن الاسود الدئلى روى بعالم عقبى نهاد و در سنهء عشر و مائه اكثر اهل