غياث الدين بن همام الدين الحسيني ( خواند امير )
مقدمه 9
تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي )
يك نسل و يك دوره ، در نسلها و دورههاى بعد آشكار ميگردد . بالجمله خواندمير يكى از ادبا و مورخان بزرگ قرن 9 - 10 بود كه در دورهء سلطان حسين بايقرا و امير عليشير نوائى سرمايه گرفت و اندوختههاى خود را در دورهء ظهور صفويه بخرج داد . خواندمير در حدود سال 880 هجرى قمرى در هرات ولادت يافت « 1 » و تحت تربيت و تعليم جد مادريش مير خواند مؤلف روضة الصفا درس خواند و در ظل حمايت و ترشيح سلطان حسين بايقرا و وزير دانشمندش امير عليشير نوائى پرورش گرفت ، بعد از وفات سلطان حسين در 911 از مخصوصين پسرش بديع الزمان ميرزا گرديد . در ماه شوال 912 كه محمد خان شيبانى ( شيبك خان ) هرات را گرفت وى در رنج و زحمت آن غائله با اهالى هرات شريك و همدرد بود . در سال 916 شاه اسماعيل صفوى محمد خان شيبانى را كشت و هرات را مستخلص گردانيد از آن تاريخ حكومت هرات و ساير اقطاع خراسان بدست حكام صفوى افتاد و امير خان از طرف شاه اسماعيل حاكم هرات گرديد و امنيت در آن ناحيه استقرار يافت تا وقتى كه عبيد اللّه خان ازبك بخراسان تاخت و در 927 هرات را محاصره كرد و دوباره امنيت آن نواحى را متزلزل ساخت . خواندمير در جريان اين قضايا ساكن هرات بود و گاهى در امنيت خاطر و زمانى در تشويش و نگرانى زندگانى ميكرد - دنبالهء اقامتش در هرات ظاهرا تا حدود 934 طول كشيد - در اين سال بهندوستان رفت و روز چهارم محرم 935 در شهر آگره بدربار بابر شاه راه يافت بعد از مرگ بابر در 927 نزد پسرش همايون شاه مقرب گرديد و كتاب همايوننامه يا قانون همايون را بنام وى پرداخت . وفاتش باصح اقوال در اواخر سال 942 بهندوستان اتفاق افتاد و حسب الوصيه در مزار خواجه نظام الدين اولياء نزديك امير خسرو دهلوى به خاك رفت « 2 »
--> ( 1 ) - دليل ولادتش در حدود 880 اين است كه خود او در مقدمهء حبيب السير كه به نوشته خودش در اوائل سنه 927 شروع كرده است مىنويسد در اين تاريخ « سنين عمر از حدود اربعين هفت هشت مرحله تجاوز كرده » يعنى حدود 47 - 48 سال داشته بنابراين ولادتش حوالى 880 مىشود . ( 2 ) - رجوع شود بكتاب تاريخ فرشته و شاهد صادق