كه مرغزارى است كرستان [ ظ : از كردستان ] نزول فرمود و به ترتيب و تجهيز لشكر مشغول شد « ( ايضا ص 224 به اختصار » ) . - هولاكو خان از پنج انگشت حدود همدان كه اردوى او بود رسولان خليفه را اجازت انصراف فرمود » ( ايضا ص 236 به اختصار ) . - « و هولاكو خان در مرغزار زكى ( ؟ ) از حدود همدان او غروقها را رها كرد و قياق نويان را بر سر [ آنها ] بگذاشت و در اوايل محرّم سنهء خمس [ صح : ستّ ] و خمسين و ستّمائة با لشكرها در قلب كه مغول قول گويند بر راه كرمانشاهان و حلوان [ به جانب بغداد ] روانه شد » ( ايضا ص 264 ) . - « و هولاكو خان [ در مراجعت از فتح بغداد ] روز چهارشنبه يازدهم ماه ربيع الآخر به اغروق رسيد به حدود همدان و سياه كوه » ( ايضا ص 312 ) « 1 » . ( 99 - ) - ص 789 س 9 ، « و اهل حلّه از پيش ايل شده بودند » : تفصيل ايل شدن اهل حلّه در جامع التواريخ طبع كاترمر ص 310 و حوادث الجامعه ص 330 مجملا و در تاريخ وصّاف ص 36 مفصّلا مذكور است . ولى از همهء اينها مفصّل‌تر و ممتّع‌تر شرحى است كه علّامهء حلّى ( حسن بن يوسف بن علىّ بن المطهّر الحلّى متوفّى در 21 محرّم سنهء 726 ) در كتاب كشف اليقين فى فضائل امير المؤمنين ( طبع تبريز در آخر كتاب الألفين همان مؤلّف ، سنهء 1298 ص 17 - 18 ) به روايت از پدر خود يوسف بن علىّ بن المطهّر مذكور كه خود شخصا يكى از سفراء اهل حلّه بوده به دربار هولاكو و در هنگام محاصرهء بغداد به حضور پادشاه مزبور رسيده بود ذكر كرده است ، و عين همين فصل را نقلا از همان كتاب كشف اليقين مرحوم آقا محمّد باقر خوانسارى نيز در كتاب روضات الجنّات ص 772 در شرح احوال پدر علّامه يوسف بن علىّ سابق الذكر به تمامه درج كرده است . رجوع شود به دو مأخذ مشاراليهما . * * * تمام شد حواشى جلد سوّم جهانگشاى جوينى با ملحقات آن در روز دوشنبه سوّم جمادى الآخرة سنهء هزار و سيصد و پنجاه و چهار هجرى قمرى مطابق دهم شهريور سنهء 1314 هجرى شمسى و دوّم سپتامبر 1935 ميلادى به قلم مؤلّف ضعيف آن محمّد بن عبد الوهّاب قزوينى ختم اللّه له بالحسنى و جعل آخرته خيرا من الأولى .

--> ( 1 ) - نام سياه كوه علاوه بر ذيل جهانگشا و جامع التّواريخ در مواضع ذيل نيز آمده : مختصر الدّول ص 475 ، و حوادث الجامعه ص 337 ، 432 ، 476 م .