شعبه‌اى بوده‌اند از ملوك ديلم كه قبل از ديالمهء بزرگ يعنى آل بويه در قرن دوّم و سوّم تا اوايل قرن چهارم هجرى در نواحى كوهستانى رودبار الموت و طالقان و سواحل شاهرود و سفيدرود امارتى كوچك و محلّى داشته‌اند و برحسب ضعف و قوّت خلفا و ملوك كبار معاصر اينان نيز گاه داراى شبه استقلالى بوده و گاه به كلّى در تحت تبعيّت معاصرين مقتدر خود مىزيسته‌اند . در اواسط قرن سوّم هجرى كه سلسله‌اى از سادات علوى معروف به « داعيان » در طبرستان و گيلان بر خلفاء بنى عبّاس خروج نموده در آن ولايات سلطنتى مستقلّ تشكيل دادند از جمله ابناء دعوت ايشان و بزرگ‌ترين انصار ايشان يكى همين خاندان جستانيان بوده‌اند كه با جملگى اتباع و اشياع و رعاياى خود از طوايف ديلم و گيل در غالب جنگ‌هاى سادات مزبور با نوّاب خلفا و سامانيان و طاهريان و غيرهم همواره حاضر و ايشان را در نصرت بر دشمنان معاضد و مظاهر بوده‌اند . در هيچ‌يك از كتب تواريخ معموله فصل مستقلّى در خصوص تاريخ اين سلسله به نظر نرسيد و جز پاره‌اى اطّلاعات متفرّقه كه به نحو استطراد و جسته جسته در بعضى از كتب تواريخ و مسالك و ممالك از قبيل تاريخ طبرى و مؤلّفات مسعودى و اصطخرى و ابن حوقل و ياقوت و ابن الاثير و ابن اسفنديار و ظهير الدّين و صالحى در ضمن سوق اخبار خلفا و ساير ملوك معاصر مذكور است در هيچ جا هيچ معلومات جامع مفصّلى راجع به سوانح احوال اين طايفه و مبدأ و مآل كار ايشان و عدّهء ملوك ايشان و غير ذلك از تفاصيل راجعه بديشان به دست نمىتوان آورد . بعضى از مستشرقين اروپائى از قبيل يوستى آلمانى « 1 » در كتاب « اعلام ايرانى » و واسمر روسى « 2 » در مقاله‌اى در مجلّهء « اسلاميكا » و زامباور آلمانى « 3 » در كتاب « شجرهء انساب مربوط به تاريخ اسلام » پاره‌اى جداول مختصر كه بالطّبع ناقص و مغلوط است در خصوص اين سلسله از روى مآخذ مذكور در فوق ترتيب داده‌اند . و اين اواخر نيز آقاى سيّد احمد كسروى تبريزى فصلى راجع به تاريخ اين طايفه در جلد اوّل از كتاب « شهرياران گمنام » ( طبع طهران ص 23 - 37 ) منتشر ساخته و از جميع مآخذى كه فعلا در اين موضوع دسترسى بدان ممكن

--> مأخذى جستان به ضمّ جيم حركت گذارده شده است . ( 1 ) - F . Justi , Iranisches Namenbuch , p . 440 . ( 2 ) - R . Vasmer , Zur Chronologie der Gastaniden und Sallariden , in Islamica , Leipzig , 1927 , Vol . III , fascicule 2 , pp . 165 - 186 . ( 3 ) - E . de Zambaur , Manuel de genealogie et de chronologie pour lhistoire de lIslam , Hanovre , 1927 , p . 192 .