عطا ملك جوينى

729

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسي )

تخليص خداى تعالى خلايق آن بلاد را از ظلم و غشم « 1 » و افعال ذميمه و اخلاق لئيمهء او در شوّال سنهء احدى عشرة و اربعمائة « 2 » بود من ملك‌الموت الى مالك « 3 » . و ظاهر پانزده سال خلافت كرد و وفات او در شهور « 4 » سنهء سبع و عشرين و اربعمائة « 5 » بود . ذكر محضر مهدى مقدوح در سنهء تسع و ثلاثمائة « 6 » [ صح : احدى و اربعمائة « 7 » ] كه صاحب موصل معتمد الدّولة ابو منيع قرواش [ بن ] المقلّد العقيلى از قبل خلفاى عبّاسى در عهد القادر باللّه بود حاكم [ با وى ] آغاز مكاتبت كرد و او را از مصر تحف و عطايا متواتر ، و او را به بيعت خويش دعوت مىكرد . معتمد الدّولة او را اجابت كرد و اهل موصل را بر طاعت حاكم و مخالفت القادر باللّه تحريض نمود و خطبه به نام حاكم گفت و از آنجا به كوفه رفت و آنجا [ نيز ] خطبه به نام او كرد . و در آن وقت بهاء الدّولة بن عضد الدّولة به فارس رفته بود . چون ازين حال خبر يافت به معتمد الدّولة كس فرستاد و تشديد « 8 » نمود . معتمد الدّولة از كردهء خويش پشيمان شد و ربقهء طاعت حاكمى را از سر بر كشيد و در بلاد مذكور خطبه باز به نام القادر باللّه خواندند و از دار الخلافه به خلع « 9 » گرانمايه مخصوص گشت . و تفاصيل و كيفيّت اين حال در تواريخ مثبت است اينجا طريق ايجاز مسلوك مىشود . و غرض ازين ، نقل محضرى « 10 » است كه بر بطلان نسب ايشان بسته‌اند و نسخهء آن اينست : بسم اللّه الرّحمن الرّحيم هذا ما شهد به الشّهود انّ معدّ « 11 » بن اسماعيل « 12 » المستولى « 13 » على مصر هو معدّ بن اسماعيل بن عبد الرّحمن « 14 » بن سعيد و انّهم منتسبون الى ديصان بن سعيد الّذى ينتسب اليه الدّيصانيّة و انّ سعيدا المذكور صار الى المغرب و تسمّى بعبد اللّه و تلقّب بالمهدىّ و انّ هذا النّاجم بمصر هو منصور الملقّب بالحاكم حكم اللّه عليه بالبوار و الدّمار ابن نزار بن معدّ بن اسماعيل بن عبد الرّحمن بن سعيد و انّ من تقدّمه من سلفه الأرجاس الأنجاس عليهم لعنة اللّه و لعنة اللّاعنين ادعياء خوارج لا نسب لهم فى ولد

--> ( 1 ) - غشم : ستم . ( 2 ) - سال 421 . ( 3 ) - من . . . از طريق عزرائيل به سوى مالك ( مسئول دوزخ ) . مصراعى است از ابو الفتح بستى . ( 4 ) - صورت دقيق تاريخ پانزدهم شعبان اين سال است . ( مص ) ( 5 ) - سال 427 . ( 6 ) - سال 309 . ( 7 ) - سال 401 ، تاريخ درست همين است نه سال 309 ر . ك : متن مرحوم قزوينى ج 3 ص 173 ح 4 . ( 8 ) - تشديد : سخت‌گيرى و عتاب . ( 9 ) - خلع : خلعتها . ( 10 ) - محضر : استشهادنامه . ( 11 ) - يعنى « المعزّ » . ( 12 ) - يعنى منصور . ( 13 ) - يعنى « المعزّ » . ( 14 ) - يعنى « القائم » .