غلامحسين محرمى
85
تاريخ تشيع از آغاز تا پايان عصر غيبت صغرى ( فارسي )
شمارش آنها براى ما ممكن نيست و ناقلان اخبار اتفاق دارند كه اكثر صحابه در جنگهاى امير مؤمنان همراه آن حضرت بودند » . « 1 » محمد بن ابى بكر در نامهاى به معاويه ، يكى از نشانههاى حقانيت على عليه السّلام را حضور اصحاب پيامبر در كنار حضرت معرفى مىكند . « 2 » محمد بن ابى حذيفه ، ياور وفادار على عليه السّلام كه پسردايى معاويه بود و به سبب دوستى على عليه السّلام مدتها در زندان معاويه به سر مىبرد و سرانجام در آنجا از دنيا رفت ، در گفتوگويى كه با معاويه داشت خطاب به وى گفت : « از روزى كه من تو را مىشناسم چه در جاهليت و چه در اسلام ، هيچ تغيير نكردهاى و اسلام چيزى به تو نيفزوده است ، و نشانه آن اين است كه تو مرا به محبت على ملامت مىكنى ، در حالى كه تمام زاهدان و عابدان مهاجران و انصار همراه او هستند و همراه تو طلقا و منافقان مىباشند » . « 3 » البته تمام كسانىكه در سپاه امير المؤمنين بودند شيعه به شمار نمىآمدند ؛ ولى چون خليفه رسمى بود ، او را همراهى مىكردند ، اگرچه مىتوان گفت اين سخن درباره ساير مردم ، غير از صحابه همراه على عليه السّلام درست است ، نه صحابيان همراه آن جناب كه حضرت امير عليه السّلام پيوسته در اثبات حقانيت خويش از آنان يارى مىجست ؛ چنانكه سليم بن قيس نقل كرده است : « امير المؤمنين عليه السّلام در صفين به منبر رفت و تمام مردم از جمله مهاجران و انصار حاضر در لشكر پاى منبر او جمع شدند . آن حضرت حمد و ثناى خدا را بهجا آورد و آنگاه فرمود : اى مردم ! مناقب و فضايل من بيشتر از اين است كه بهشماره درآيد ، من به اين اكتفا مىكنم كه از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله درباره آيه « السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ » پرسيدند فرمود : خدا اين آيه را در شان انبيا و اوصياى آنها نازل كرده ؛ من افضل انبيا و پيامبران هستم و وصيم على بن ابى طالب ، افضل اوصياست . در اين هنگام هفتاد نفر از صحابيان بدرى كه اكثرشان از انصار بودند ، برخاستند و شهادت دادند كه از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله اينچنين شنيدهاند » . « 4 »
--> ( 1 ) . امين ، سيد محسن . اعيان الشيعة ، دار التعارف للمطبوعات ، بيروت ( بىتا ) ، ج 2 ، ص 24 . ( 2 ) . بلاذرى . انساب الاشراف ، منشورات مؤسسة الاعلمى للمطبوعات ، بيروت 1394 ، ه ج 2 ، ص 395 . ( 3 ) . شيخ طوسى ، ابى جعفر . رجالكشى ، ص 278 . ( 4 ) . كتاب سليم بن قيس العامرى . منشورات دار الفنون للطباعة و النشر و التوزيع ، بيروت ، 1400 ه ، ص 186 و طبرسى ، ابى منصور احمد بن على بن ابى طالب . الاحتجاج ، انتشارات اسوه ، ج 1 ، ص 472 .