غلامحسين محرمى
68
تاريخ تشيع از آغاز تا پايان عصر غيبت صغرى ( فارسي )
« قريش براى الفت و پيوستنشان به يكديگر ، الفت و پيوندشان در سفر زمستانى و تابستانى بايد پروردگار اين خانه ( كعبه ) را پرستش كنند . همان پروردگارى كه آنان را از گرسنگى نجات داد و از بيم و ناامنى ايمن ساخت » « 1 » . ب ) جايگاه معنوى : قريش به دليل وجود كعبه ، زيارتگاه قبائل عرب در ديارشان ، از جايگاه ويژهء معنوى در ميان اعراب برخوردار بودند ؛ بهويژه پس از رخداد سپاه فيل و شكست ابرهه ، احترام قريش ، كه كليددار كعبه بودند ، نزد مردم بالا رفت و آنان از اين رخداد به سود خود بهرهبردارى كردند و خود را « آل الله » ، « جيران الله » و « سكان حرم الله » ناميدند و بدينوسيله پايگاه مذهبى خود را استوارتر ساختند « 2 » . بدينترتيب قريش در اثر احساس قدرت ، به انحصارطلبى گراييدند و كوشش داشتند برترى خويش را ثابت كنند و چون مكه به دليل وجود كعبه ، نوعى مركزيت براى عرب داشت و بيشتر ساكنان جزيرة العرب به آنجا رفت و آمد داشتند ، قريشيان آداب و رسوم خود را بر كسانىكه به مكه وارد مىشدند ، تحميل مىكردند . از جمله در مورد پوشش هنگام طواف كعبه به مردم القاء كرده بودند كه بايد حاجيان با لباس خريدارى شده از آنان ، طواف كنند « 3 » . از اين رو هنگام ظهور رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله آنگاه كه احساس كردند ، تعاليم اسلام با انحصارطلبى و برترىجويى آنان ناسازگارى دارد ، از پذيرش آن خوددارى كردند و با قدرت تمام به مخالفت با آن برخاستند و هرچه در توان داشتند ، براى نابودى اسلام به كار گرفتند . ولى خواست خدا غير از اين بود و در نهايت پيامبرش را بر آنان پيروز گرداند . از سال هشتم هجرى تعدادى از اشراف قريش ، به مدينه رفتند و با مسلمانان درهمآميختند ، ولى از دشمنى دست برنداشتند ؛ مثلا حكم بن ابى العاص پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را تمسخر مىكرد كه آن حضرت او را به طائف تبعيد كرد « 4 » . چون قريش نتوانستند با پيامبر مقابله كنند ، توطئهء جديدى چيدند كه با جانشين آن حضرت مقابله كنند ؛ عمر پيوسته به ابن عباس مىگفت :
--> ( 1 ) . سوره قريش . ( 2 ) . پيشوايى ، مهدى ، تاريخ اسلام ( 1 ) ، ص 52 . ( 3 ) . ابن سعد . الطبقات الكبرى ، دار صادر ، بيروت ، ج 1 ، ص 72 . ( 4 ) . ابن اثير . اسد الغابة فى معرفة الصحابة ، دار احياء التراث العربى ، بيروت ( بىتا ) ، ج 2 ، ص 34 .