غلامحسين محرمى
268
تاريخ تشيع از آغاز تا پايان عصر غيبت صغرى ( فارسي )
سفيان بن مصعب عبدى از جمله شاعرانى است كه عمر خويش را در ذكر مناقب امير المومنين سپرى كرده است . علامه امينى مىگويد : « در مدح غير آل محمد صلّى اللّه عليه و إله از او شعرى نيافتم » . احاديث منقبت و فضيلت خاندان پيامبر را از امام صادق عليه السّلام مىآموخت و بدون فاصله آنها را به شعر درمىآورد . « 1 » بدينسبب ابن شهر آشوب نقل مىكند كه امام صادق عليه السّلام فرمود : « اى گروه شيعيان ! به فرزندانتان شعر عبدى را بياموزيد كه او بر دين خداست » . 5 - هجو دشمنان خاندان پيامبر يكى از راههاى مبارزه با دشمن جنگ تبليغ است كه در دنياى امروز ، در پرتو ابزارهاى ارتباط جمعى به صورت گسترده معمول است . در اعصار گذشته نيز هجو دشمنان در چارچوب شعر ، مهمترين تاثير تبليغ را از خود برجاى مىنهاد . شاعران شيعى نيز براى دفاع از كيان تشيّع ، به هجو دشمنان اهلبيت مىپرداختند و در زمانى مناسب ، با چند بيت شعر ، دشمن را خراب مىكردند و كمرش را مىشكستند . اشخاصى چون معاويه ، وليد بن عقبة و عمرو بن عاص كه دشمنان خدا و رسول بودند بارها از سوى شاعران بنى هاشم و ياران و شاعر امير المومنين هجو شدهاند ؛ شاعرى بدون اينكه نامش فاش شود و مورد تعقيب امويان قرار گيرد ، پس از مرگ يزيد ، با هجو او دل شيعيان را خنك كرده و چنين گفته است : يا ايها القبر بحوّارينا « 2 » * ضممت شرّ الناس أجمعينا « 3 » « 4 » از جمله بهترين هجويات دربارهء بنى اميه ، شعرى است كه كميت بن زيد اسدى درباره آنها سروده است : فقل لبنى اميه حيث حلّوا * و ان خفت المهندّ و القطيعا « 5 »
--> ( 1 ) . همان ، ص 295 . ( 2 ) . حوارين شهرى است كه قبر يزيد در آن قرار داشته است . ( 3 ) . اى قبرى كه در حوارين هستى ، بدترين همه مردم را دربر گرفتهاى . ( 4 ) . مسعودى ، على بن الحسين . مروج الذهب ، منشورات موسسه الاعلمى للمطبوعات ، بيروت ، ط اول ، 1411 ، ج 3 ، ص 65 . ( 5 ) . بگو ، به بنى اميه ، هرجا كه باشند ، اگرچه از شمشير و تازيانه بترسى .