چكيدهء درس بيست و دوم مهم‌ترين فرقه‌هاى شيعه ، در دو قرن نخست و دوم هجرى انشعاب يافته‌اند و بعد از پايان يافتن قرن دوم ، جدايى قابل‌ملاحظه‌اى در شيعه رخ نداده است ؛ از اين‌رو در مقابل واقفيه به شيعيان امامى كه قائل به امامت امام رضا عليه السّلام شدند ، قطيعه و اثنا عشريه گفته‌اند . در زمان امام حسن عليه السّلام و امام حسين عليه السّلام به‌خاطر جايگاه ممتاز آنان ، هيچ انشعابى در شيعه رخ نداده است . بيشتر فرقه‌هايى كه نام آن‌ها در كتاب‌هاى ملل و نحل آمده ، به سختى مىشود ، نام فرقه بر آنان اطلاق كرد ، بلكه گروه‌هاى بودند كه با مرگ رهبران‌شان نابود مىشدند . اما فرقه‌هايى كه در صحنه‌هاى سياسى - اجتماعى نمود داشتند عبارتند از : كيسانيه ، زيديه و اسماعيليه . پرسش درس بيست و دوم 1 - از چه زمانى تا چه زمانى مهم‌ترين فرقه‌هاى شيعه انشعاب يافتند ؟ 2 - چه فرقه‌هايى در صحنه‌هاى سياسى اجتماعى نمود داشتند ؟ 3 - فرقه زيديه در اصول و فروع بر چه راه و رسمى مىرفتند ؟