نسبت به خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله استفاده كردند و با شعار « الرضا من آل محمد » آنان را اطراف خويش جمع نمودند و در مبارزه با امويان از آنان سود جستند . در دوران عباسيان ، پراكندگى شيعيان خيلى چشم‌گير است . شيعيان در شرق افزون بر ايران به آسياى ميانه ، هند ، قفقاز و . . . راه مىيابند و با از بين رفتن دولت اموى ، نفوذ شيعيان به سوى غرب هم صورت مىگيرد . به‌ويژه آفريقا كه در قرن دوم ، حكومت شيعى ادريسيان در آن تشكيل مىشود . اگرچه حكومت آنها زيدى بود ، بسترى براى تلاش شيعيان به شمار مىآمد . البته ارتباطشان به‌خاطر وجود دولت اغلبيان در مصر كه براى مقابله با آنان تشكيل شده بود ، با مركز و مدينه كمتر بوده است . « 1 » بدين‌ترتيب تشيّع در قرن دوم هجرى ، به شرق و غرب جهان اسلام كشيده شد و افزون بر خوزستان ، منطقه جبل ( مناطق حوالى و اطراف كوه‌هاى زاگرس ) و ايران مركزى ، به مناطق دوردستى چون آسياى ميانه ، افغانستان امروزى ، آذربايجان ، مغرب ، هند و طبرستان نيز كشيده شد . « 2 »

--> ( 1 ) . امير على . تاريخ عرب و اسلام ، ترجمه فخر داعى گيلانى ، انتشارات گنجينه ، ط سوم ، 1366 ه ش ، ص 241 و 245 و ابو الفرج اصفهانى . مقاتل الطالبيين ، منشورات الشريف الرضى ، قم ، 1416 ه ، ص 408 . ( 2 ) . در ميان اصحاب ائمهء اطهار عليهم السّلام به اشخاصى از اهالى شهرها و مناطقى چون حلب ، مصر ، مدائن ، قزوين ، رى ، كاشان ، ارمنستان ، ساباط ، اصفهان ، همدان ، سمرقند ، كابل برخورد مىكنيم ( رجال نجاشى . دفتر نشر اسلامى وابسته به جامعه مدرسين ، ص 8 ، 9 ، 208 ، 130 ، 66 ، 161 ، 236 ، 233 ، 290 ، 367 ، 344 ، و ابن شهر آشوب . معالم العلماء ، منشورات مطبعة الحيدرية ، نجف ، 1380 ه ش ، ص 31 . )