غلامحسين محرمى
140
تاريخ تشيع از آغاز تا پايان عصر غيبت صغرى ( فارسي )
« برادران و فرزندان محمد نفس زكيه ، در بلاد گوناگون متفرق شدند و مردم را به رهبرى او فراخواندند ؛ پسرش على بن محمد به مصر رفت و در آنجا به قتل رسيد ، پسر ديگرش عبد الله به خراسان رفت و از آنجا نيز روانه سند شد و در سند كشته شد ، پسر سومش حسن به يمن رفت و در آنجا به زندان افتاد و در زندان از دنيا رفت ، برادرش موسى به جزيره رفت ، برادرش يحيى به رى و از آنجا به طبرستان رفت ، برادر ديگرش ادريس به مغرب رفت و مردم اطرافش جمع شدند . . . » . « 1 » 2 - فشار عوامل حكومتى در مناطق حجاز و عراق كه به مركز حكومت نزديك بودند ، پيوسته علويان مورد فشار عوامل حكومتى بودند . به نقل مسعودى رفتن محمد بن قاسم علوى از كوفه به خراسان به سبب فشار عوامل معتصم خليفه عباسى بود . « 2 » 3 - وجود زمينههاى مناسب يكى ديگر از علل مهاجرت علويان وجود بسترى مناسب و جايگاه خوب اجتماعى در مناطقى چون قم و طبرستان بود .
--> ( 1 ) . مسعودى . همان ، ج 3 ، ص 326 . ( 2 ) . همان ، ج 4 ، ص 60 .