محمد بن حسين البيهقي
1036
تاريخ بيهقى ( فارسي )
جمله : اين اوضاع را جوانان خواستارند ( نقل از حواشى دكتر فياض ) ( 25 ) - خاموش مىباشيم : خاموش باشيم ، فعل امر مؤكد اول شخص جمع ص 921 ( 1 ) - ضمان نصرت : بفتح اول ضمانت و كفالت پيروزى و فتح و يارى ( 2 ) - مقام : بضم اول اقامت ( 3 ) - زيادت : افزون يا بيشتر ، صفت مقدم اشتر و مال . . . موصوف ؛ نظامى فرمايد : زان ازلى نور كه پروردهاند * در تو زيادت نظرى كردهاند ( نقل از لغتنامهء دهخدا ) ( 4 ) - زرادخانه : بفتح اول سلاحخانه ( قورخانه ) ( 5 ) - سر و سامان : نظم و ترتيب ، اسم مركب ( تركيب عطفى ) ( 6 ) - بنه : بضم اول بار و اسباب و رخت ( 7 ) - مايهدار : ذخيرهء احتياط ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 707 شمارهء ( 25 ) ( 8 ) - معنى جمله : كارى بزرگ كرد ( 9 ) - مواكب : بفتح اول جمع موكب يعنى گروه سوار و پياده در التزام ركاب ( 10 ) - معنى جمله : تا همراه شما بازگردند ( 11 ) - توقيع كرد : امضا كرد و صحه گذاشت ( 12 ) - راه - بران : راهنمايان ( 13 ) - بيراه : دشوارگذار و تنگ و بد و غير مسلوك ، صفت راه ( 14 ) - اضحى : بفتح اول و سكون دوم و الف مقصوره در آخر روز قربان - عيد اضحى : جشن گوسپندكشان ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 79 شمارهء ( 5 ) ( 15 ) - تمام سلاح : داراى سلاح كامل ، صفت سوار ( 16 ) - عرض كرد : سان ديد ( 17 ) - خدابان : ( - خيابان ) محلى در هرات ( نقل از حواشى مرحوم دكتر فياض ) ( 18 ) - نظاره : بفتح اول سير و تماشا و نمايش ( 19 ) - روز عرض : روز سان لشكر ( 20 ) - ميزبانى كرد : دعوت به ضيافت كرد ( 21 ) - دل شراب : ميل باده ( 22 ) - در پيچيد : اصرار ورزيد ( 23 ) - بسيج : بفتح اول تهيه و تدارك ص 922 ( 1 ) - راست شد : فراهم و آماده شد ( 2 ) - بسته : به كنايه مراد مشكل و گرهخورده و حل ناشدنى ، صفت كار ( 3 ) - كس بهكس نرسد : هيچكس منتظر ديگرى نمىشود مىگريزد و به نجات دادن خود تنها مىپردازد ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 906 شمارهء ( 16 ) ( 4 ) - برخيره : بمعنى بيهوده و بىسبب و بىعلت ( 5 ) - به گچ كرده : نيك گچكارىشده ، صفت مركب مفعولى ، گور موصوف ( 6 ) - تمنى كردم : آرزو كردم ( 7 ) - ذل : بضم اول خوارى مقابل عز - معنى دو جمله : كاش مانند آنان مىمردم ، تا مبادا خوارى ببينم ( 8 ) - سودا : بفتح اول و سكون دوم مخفف سوداء بمعنى خيال و انديشه ( 9 ) - محترق : بضم اول و سكون دوم و فتح سوم و كسر چهارم سوزان ، صفت سودا ( 10 ) - اشرب . . . : بنوش و شادمانى كن و غم دنيا را فروگذار ( 11 ) - خوردنى نيكو : به نظر مىرسد عبارت چنين نقطهگذارى شود بهتر باشد « بخور خوردنى نيكو » يعنى به خوبى بخور و بنوش كه ، بشيوهء بيهقى سازگارترست - مرحوم دكتر فياض نوشتهاند كلمهء