محمد بن حسين البيهقي

767

تاريخ بيهقى ( فارسي )

( 15 ) - پاره : قطعه و فقره در مورد تعداد نامه ( 16 ) - نسخت : پيش نويس ( 17 ) - پاره : قواره و قطعه ( 18 ) - آزار آمد : رنجش پديد آمد ( 19 ) - عتاب : بكسر اول در اينجا ملامت و گله و خشم خود را نمودن ص 618 ( 1 ) - خدمت كردن : احترام گزاردن ( 2 ) - مكاشفت : آشكارا دشمنى ورزيدن ، مصدر باب مفاعله ( 3 ) - بركشد : ترقى دهد ( 4 ) - ايستانيده : منصوب كرده و گماشته ( 5 ) - اگر . . . اگر : چه . . . چه ، حرف ربط دوگانه براى تسويه ( 6 ) - خامل ذكر : گمنام ، صفت تركيبى - خامل : اسم فاعل ( صفت ) از خمول بضم اول گمنامى ( 7 ) - لجوج : بفتح اول و ضم دوم سرسخت و ستيهنده و باصطلاح يك‌دنده و يك پهلو ( 8 ) - وهن : بفتح اول و سكون دوم سستى و ضعف ( 9 ) - سخت دير است : دير زمانى است ( 10 ) - فحول : بضم اول جمع فحل بمعنى نامور و نيكنام ، صفت جمع براى مردان ( موصوف جمع ) ( 11 ) - تقديم : پيش‌درآمدگى و پيش درآمدن و پيش فرستادن ، مصدر باب تفعيل ( 12 ) - باشد كه : احتمال دارد يا محتمل است ( 13 ) - اتباع : بفتح اول و سكون دوم پيروان جمع تبع بفتح اول و دوم بمعنى پيرو و پيروان ( 14 ) - نگويى : مگو ، فعل مضارع انشائى ( التزامى ) بجاى نهى ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 215 شمارهء ( 9 ) ( 15 ) - مىبخوانده است : ماضى نقلى مستمر با باى تأكيد ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 151 شمارهء ( 17 ) ( 16 ) - نادره : مؤنث نادر ، در اينجا بمعنى بىنظير و بىمانند ( 17 ) - صاحب عباد : صاحب بن عباد وزير مؤيد الدولة ديلمى ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 412 شمارهء ( 7 ) ( 18 ) - خداوند : مراد سلطان ( 19 ) - بر حق : محق ، صفت پيشوندى ، مسند ( 20 ) - صاحب ديوان : عهده‌دار عايدات ( 21 ) - بوده : بوده است ، ماضى نقلى با حذف « است » بقرينهء جملهء معطوف عليه ( يافته است ) و همچنين است حال جمله‌هاى معطوف بر آن ( 22 ) - از خويشتن : از جانب خود ( مراد خوارزمشاه ) ( 23 ) - استصواب : صواب ديد ، مصدر باب استفعال ص 619 ( 1 ) - نو : بفتح اول تازه كار و تجربه‌ناآموخته ( 2 ) - سبك ندارم : خوار و آسان نگيرم ( 3 ) - بدست : بجانب ( 4 ) - محال : بضم اول خطا و ناصواب و باطل ( 5 ) - كه : حرف ربط بمعنى در نتيجه ( 6 ) - مقبول القول : پذيرفته گفتار ( 7 ) - موجب الشكر : سزاوار سپاس يا ايجاب‌كنندهء شكر ( 8 ) - خوش : مسرور و شاد ( 9 ) - به مشافهه : شفاهى و زبانى و لفظا ، متمم قيدى ( 10 ) - فرابريد : قطع شد ( 11 ) - جمادى الاخرى : صحيح آن جمادى الآخرة ماه ششم از سال قمرى ( 12 ) - نام سلطان بر وى نبشته : اسم شاه بر انگشترى نگار كرده ، صفت انگشترى ( 13 ) - مثال : بكسر اول فرمان و حكم ( 14 ) - جبال عراق : بكسر اول بلاد الجبل