هرمزد چهارم و خسرو دوم ( پرويز ) تاريخ سلطنت هرمزد چهارم كه ميان سلطنت خسرو اوّل و خسرو دوّم واقع شده است از روى تثبيت تاريخ وفات اوّلى و تاريخ جلوس دوّمى تعيين مىگردد . در پايان يكى از نسخه‌هاى خطى سريانى آن زمان ( فهرست نسخ خطّى تأليف رايت ص 53 ) تاريخ 911 سلوكى مطابق با سال دهم سلطنت خسرو ( دوم ) ديده مىشود . بنابراين سال اول سلطنت خسرو دوم دست‌كم تقريبا سال 902 سلوكى ( آغاز آن اول اكتبر 590 م ) مىشود . اين سال سلوكى را الياس نيز چنين محاسبه كرده است . خسرو پس از اعلام سلطنت خود به عنوان فرارى به روم ( بيزانس ) رفت و اين در اينديكسيون نهم ( آغاز آن اول سپتامبر 590 م ) بوده است ( لاند ، قصص سريانى ج 1 ص 15 ؛ كرنيكن پاسكاله ص 691 ) . خسرو در هفتم ژانويهء 591 مسيحى با كمك روميان دوباره به جنگ شورشيان رفت و خود او اين واقعه را در سال اول سلطنت خود مىداند ( ثئوفيلاكتوس ص 5 س 13 و اوياگريوس ص 6 س 21 ) . پس بدون شك مىتوانيم بگوئيم كه خسرو دوم سال اول سلطنت خود را از بيست و هفتم ژوئن 590 مسيحى حساب مىكرده است و جلوس او پس از آن تاريخ بوده است . جريان حوادث مقتضى آن است كه جلوس خسرو دوم به مدت خيلى كوتاهى پس از آغاز سال اتفاق افتاده باشد . بنابراين بايد سقوط هرمزد چهارم را ( كه كمى پيش از مرگش اتفاق افتاده بود ) بلافاصله پيش از آن تاريخ يا درست در آن تاريخ بدانيم . من نمىتوانم براى نوشتهء توماس آردزرونى ارمنى ( بروسه ، مورخان ارمنى ج 1 ص 76 ) كه مرگ هرمزد چهارم را در سال هشتم سلطنت موريسيوس ( اين سال در 12 اوت 590 م سپرى شده است ) قرار مىدهد ارزش خاصى قائل باشم . پس بايد سلطنت واقعى هرمزد را از آخر زمستان 579 مسيحى